Gekruide Limabonen

Limabonen zijn grote, witte, platte bonen. De limaboon komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika, waar hij nog steeds veel gegeten wordt, maar inmiddels ook op andere plekken ter wereld gekweekt. Limabonen zijn een van de ingrediënten van een traditionel Valenciaanse paella. Je kunt gedroogde bonen nemen, maar een blikje is net even makkelijker.

Een lekker en makkelijk bijgerecht:

1 blikje limabonen

3 el olijfolie

3 tl ras el hanoet

1/2 tl zout

snufje peper 

1/4 tl kokosbloesemsuiker

Doe de bonen in schaal en voeg alle ingrediënten en ook de olie toe. Roer alles goed door elkaar en laat een tijdje marineren. Bak de bonen tot deze een lekker korstje hebben.

Dubbelgedopte tuinbonen met knoflook

1 kilo verse tuinbonen

flinke scheut goede olijfolie
1 eetl citroensap

2 teentjes fijngesneden knoflook

1 gesnipperd bosuitje of sjalotje

5 blaadjes salie, kleingesneden

peper, zout

De gedopte tuinbonen 2 à 3 minuten koken, afgieten, afspoelen met koud water en de velletjes verwijderen (dubbeldoppen). Ik lus alleen dubbelgedopte tuinbonen ... en heus, het is het werkje echt waard. Als je het vaker doet is het echt een fluitje van een cent.

Knoflook, ui, citroensap, salie, olie en peper en zout toevoegen aan de boontjes. Een tijdje laten marineren, zo nu en dan omroeren, klaar.

Iedereen die zegt niet van tuinbonen te houden vindt het op deze manier echt heel lekker.

Pasta met jonge boontjes èn de topjes van de tuinboon

De tuinbonen die ik zaaide doen het erg goed, zelfs in de bloempotten, waar ze volgens de aanwijzingen te dicht op elkaar staan.

Ik heb twee soorten, de Crimson Flowered, met prachtige roodpaarse bloemen en de Karmazyn met wit/zwarte bloemen.

Het wonderlijke is dat ik dit jaar geen enkele zwartebonenluis zie. Omdat ik daar op wachtte vergat ik ook de topjes er uit te halen, wat meestal aangeraden wordt om de luis te beperken.
Nu toch maar de toppen eruitgehaald, zodat de bonen beter kunnen groeien en ook omdat die topjes erg lekker zijn. De Karmazyn heeft al wat grotere bonen en ik pluk wat omdat ik graag wil proeven.

De Karmazyn heeft roze bonen, maar die kleur verdwijnt bij het koken. 

Pasta met topjes en jonge boontjes van de tuinboon, voor 2 personen:

200 g pasta
tuinboontjes
tuinboomtopjes
olijfolie
1 ui, gesnipperd
2 lente-ui, in ringen
2 teentjes knoflook, fijngehakt
100 ml groentebouillon
1 el pesto
peper
geroosterde zonnebloempitjes

Kook de pasta gaar.
Dop de tuinboontjes en blancheer ze drie minuten, giet af en spoel koud na.
Verhit de olie en smoor op laag vuur uien en knoflook.
Voeg de bouillon toe en de gewassen topjes en laat deze slinken.
Pureer met de staafmixer en wat kookwater van de pasta tot een dikke saus.
Meng de pasta door de saus en maal er wat peper over.

Schep op borden, voeg de tuinboontje toe, strooi er de zonnebloempitjes over, garneer met Oostindische kersbloemen en serveer met homemade ‘worst’.

Spaghetti aglio, olio e peperoncino

Die Italianen weten het wel … de allerlekkerste pasta’s zijn vaak de allersimpelste.
Heel inspirerend vind ik de cucina povera, vrij vertaald armeluiskeuken. Wat me vooral in deze stijl van koken aanspreekt is de kunst om vanuit schaarste dure voedingsmiddelen te vervangen door goedkope ingrediënten en bijvoorbeeld planten uit het wild te verzamelen om zo uiteindelijk fantastisch lekkere maaltijden te bereiden, die misschien wel gezonder waren dan wat de rijken aten.
Zeker nu vind ik zulke informatie uit het verleden belangrijk, gekenmerkt door zo weinig mogelijk verspilling. 

Enkele eenvoudige, maar mooie ingrediënten zoals knoflook, olijfolie en rode peper maken deze spaghetti tot een verslavend lekker maaltje.

Eigenlijk is dit een van de pastarecepten waar kaas niets aan toevoegt.

Zelfs in zijn boek Eerlijk Italiaans zegt Antonio Carluccio: dat u geen kaas hoeft te raspen, omdat de pasta zonder de kaas lekkerder is!

In Italië oorspronkelijk een voorgerecht, maar nu in combinatie met mijn bonensalade een volwaardige maaltijd.

Dus onbedoeld is dit zomaar een plantaardig gerecht.

En ... ook fijn, het staat supersnel op tafel.
Aan de slag ...  en zet dan net als ik het mooie nummer ‘Si può fare’ van Angelo Branduardi op.

Voor twee personen

Witte bonensalade

1 blikje grote witte bonen, uitgelekt

1 sjalotje, fijn gesneden

1 tomaat, zaad verwijderen en in kleine stukjes gesneden

8 groene olijven, in vieren gesneden

handje basilicum blaadjes

geriste blaadjes van 3 takjes tijm

scheutje olijfolie

scheutje balsamico azijn

peper en zout naar smaak

Doe alle ingrediënten in een schaal en meng goed door elkaar.

Spaghetti aglio, olio e peperoncino

200 g spaghetti, in gezouten water, al dente (belangrijk!) gekookt

(bewaar een kopje kookvocht)

2 of 3 teentjes knoflook

1 klein spaans pepertje, in flinterdunne ringetjes (ik verwijder de pitjes) 

4 semi gedroogde zontomaatjes, in kleine stukjes gesneden

handje gehakte platte peterselie

flinke scheut extra vergine olijfolie

zout naar smaak

Hak de knoflook fijn. Hak de peterselie fijn.

Verwarm in een koekepan of wok de olijfolie. Doe de peper en knoflook in de pan en en laat de knoflook licht kleuren. Let op dat de knoflook niet verbrand, vuur laag zetten. Voeg ook de stukjes zontomaat toe en laat even meebakken. Blus af met een scheutje pastakookvocht.

Giet de spaghetti af, laat goed uitlekken en schep bij het peper-knoflookmengsel in de pan. Voeg nu ook de peterselie en zout naar smaak toe 

Roer goed door elkaar, verwarm nog even kort en serveer met de witte bonensalade.

Schots gerecht: Haggis

Haggis, een Schots gerecht …

Ik word licht onpasselijk als ik alleen al de ingrediënten lees. Maar veel mensen zijn er lyrisch over, vooral (denk ik) als je niet weet wat er in zit.

Maar ik wil juist wel weten wat er in mijn eten zit.

Haggis is een type vleesgerecht gemaakt van orgaanvlees zoals schapen-hart, long en lever, vermalen met dierlijk vet (reuzel) en het geheel in een schapenmaag genaaid.

Uiteraard moeten daar diverse plantaardige ingrediënten bij om het eetbaar te krijgen.

Op de site Visit Scotland noemt men het vlees i.p.v. organen:

Dit volhardende populaire gerecht is een soort hartige pudding waarbij vlees wordt gecombineerd met havermout, uien, zout en specerijen. Wordt vaak geserveerd met klassieke bijgerechten zoals neeps en tatties (dat is Schots voor koolraap en aardappelen), haggis wordt traditioneel gekookt in een schapenmaag (een historische manier om het vlees te conserveren), maar het merendeel van de haggis die tegenwoordig wordt verkocht is bereid in een synthetisch worstenvel. We zijn het eens dat het misschien niet het meest elegante gerecht op de planeet is, maar het is onbetwistbaar lekker! Nog niet overtuigd?

Hoe vreemd de bereiding van haggis ook klinkt, het eindresultaat is een gastronomisch meesterwerk. Vleesachtig, haverachtig, warm en vochtig, haggis is een overheerlijke maaltijd. Hoofdzakelijk gemaakt van havermout, krijgt haggis een zachte en kruimelachtige textuur - vergelijkbaar met een vulling - een aardse smaak, en, wanneer gecombineerd met zout en specerijen, een kruidige rustieke smaak met een pit! Dat klinkt zeker heerlijk, nietwaar!

Haggis is het nationale gerecht van Schotland en spant de kroon tijdens het traditionele Burns Supper, en hoewel het een Schots gerecht is dat de wereld fascineert, wint het zeker geen schoonheidsprijs! Neem ons op ons woord aan dat hoewel haggis er niet mooi uitziet, het zeker goed smaakt! Bent u al geïntrigeerd?

Jazeker, ik ga dit gastronomisch meesterwerk maken, maar dan wel zonder slachtafval.

Een plantaardige Haggis, als proef. Als het goedgekeurd wordt krijgen mijn gasten dit geserveerd bij de eerstvolgende ELM.

Met een combinatie van verschillende internet recepten koos ik voor de volgende ingrediënten voor de haggis, ik had alleen geen koolraap, maar wel zoete aardappel, dus voor nu voor de puree dat maar even gebruikt.

(Het flesje whisky heb ik al jaren staan, ik weet niet zeker of die vegan is).

Ingrediënten:

4 el vegan boter

4 knoflookteentjes, fijngehakt

2 sjalotjes, gesnipperd

2 blaadjes laurier

1 stengel bleekselderij, fijngesneden

1 wortel, fijngehakt

250g kastanjechampignons, fijngehakt

1 potje kidney bonen, uitgelekt

250g Beluga lenzen, gekookt

50g pompoenpitten

50g zonnebloempitten

600ml bouillon van een paddestoelbouillonblokje

1 el gemalen, gedroogde porcini (of andere gedroogde paddestoel)

1½ tl gemalen zwarte peper 

1 tl piment

snuf gemalen nootmuskaat

1 tl  mosterd

3 tl edelgist

2 tl gedroogde tijm

150 g havermout

1 tl gerookte paprika

zout naar smaak

Verwarm de oven op 175 °C

Doe de boter in een braadpan en laat smelten. Voeg ui en knoflook toe en fruit 3 min.

Voeg bleekselderij, wortel, laurierblaadjes en wat zout toe en roerbak 5 min.

Voeg dan de paddestoelen toe en bak, al roerende, 5 min.

Doe de kidneybonen in een schaal en stamp ze (niet te) fijn. Doe in de pan samen met de linzen en de zaden.

Schenk er de bouillon bij, het paddestoelpoeder, specerijen en kruiden, mosterd en edelgist. Dan de havermout, meng goed en verwarm nog 5 minuten tot het een beetje indikt.

Schep in een ovenschaal en bak 20-25 minuten.

Maak ondertussen de whiskysaus:

250 ml plantaardige room

2 tl mosterd

sap van een ½ citroen

4 tl whisky

een handvol peterselie, fijngehakt

snuf zout, naar smaak

Verwarm de room op laag vuur, klop er de mosterd, whisky, citroensap en fijngehakte peterselie met peper en zout naar smaak door. Indien nodig een indikmiddel gebruiken.

Maak een torentje m.b.v. een serveerring, eerst de puree en daarop de haggis.

Schep de saus ernaast/erop.

Beluga linzen

Telkens neem ik me voor om dagelijks wat peulvruchten te eten. We eten ze wel regelmatig, maar niet elke dag. Dat schijnt gezondheid-technisch wel aan te bevelen zijn. 
Maar kom je thuis na het werk ga je geen peulvruchten meer koken. Oké, er staan altijd wel wat potjes in de voorraadkast (blik vermijd ik liever), maar potjes zijn in vergelijk met gedroogde bonen best duur en er liggen allerlei zakjes met verschillende soorten klaar! Dan moet je vooruit denken, want weken en koken kost tijd.
Ik vond op internet een slimme tip: vries ze in in eenpersoonsporties.

Zo pak je makkelijk wat je nodig hebt, een of twee porties, en zulke kleine porties zijn snel ontdooid.

De daad bij het woord gevoegd. Ik had een zakje van die mooie zwarte beluga linzen liggen, linzen hoeven niet geweekt en hebben niet zo'n lange kooktijd. 

Ik doe de gekookte linzen in muffinvormpjes, laat ze afkoelen, voeg er wat kookvocht bij zodat ze tot een klompje kunnen bevriezen, doe ze een paar uur in de vriezer, dan in een diepvrieszakje en snel terug in de vriezer.

Dat is straks gemakkelijk pakken!
Nu nog meer doen.

Rode paprikasoep met geroosterde kikkererwten

Het recept van deze soep is voor een deel gebaseerd op een allerhande.
Voor een flinke pan:

5 grote dieprode paprika's, in blokjes
2 rode uien, gesnipperd
4 teentjes knoflook, fijngehakt
1 rood pepertje, kleingesneden
2 tl paprikapoeder
2 tl komijnpoeder
2 blik tomatenblokjes
1 liter groentebouillon (van 3 blokjes)
olie

Olie verhitten en de ui op laag vuur 5 minuten fruiten. Voeg de knoflook, komijn, paprikapoeder en rode peper en paprikablokjes toe en roerbak nog een paar minuten.
Giet de tomatenblokjes en bouillon erbij en roer goed door. Laat de soep ongeveer een  kwartiertje zachtjes koken, tot de paprika zacht is.
Pureer de soep met de staafmixer en passeer door zeef. Voeg naar smaak peper en zout toe.
Schenk in kommen of diepe borden, of -zoals ik deed- in dubbelwandige glazen, lepel er wat cashewroom op en strooi de geroosterde kikkererwten er op (zie hieronder).

Omdat bij soep iets knapperigs lekker is, maakte ik voor deze soep geroosterde kikkererwten in plaats van croutons.

Een pot kikkererwten (400 g)
1/2 el Baharat 
2 el olie
1 tl zout

De kikkererwten uit laten lekken en dan op een theedoek droogdeppen.
De velletjes die loslaten verwijderen, die verbranden snel.
Olie, zout en specerij in een schaal mengen en dan de kikkererwten toevoegen.
Goed omscheppen zodat alles met een laagje bedekt is.

Oven voorverwarmen op 180 °C.
Bakpapier op de bakplaat en de kikkererwten in een laag uitspreiden.
Afhankelijk van je oven duurt het 30 - 50 minuten.
Tussendoor proeven (pas op heet!). Ze moeten aan de buitenkant knapperig zijn en binnen nog wat zacht.
De eerste keer had ik ze te kort gedaan, ze waren iets te zacht, de tweede keer was een aantal ook van binnen hard, dat is dan weer tè hard.
Om de 10 minuten even omschudden.
Erg lekker als (verantwoorde) snack en leuk bovenop de soep.

Knipselbonenschotel

Knipselbonen of dreuge bonen is een traditioneel Gronings streekproduct. Om bonen van de zomer te bewaren voor de winter werden ze gedroogd. Bijzonder is dat deze bonen in de peul gedroogd én gegeten worden.
Er zijn verschillende rassen geschikt om tot knipselbonen te drogen.
De bonen blijven op de tuin staan tot ze geel worden. Ze worden geoogst door de hele plant uit de grond te trekken en in z'n geheel te laten drogen, op zolder op kranten of opgebonden of geregen aan touwtjes in de zon en wind.
Slow food pur sang! Het oogsten en drogen is zeer arbeidsintensief en het weken en koken neemt geruime tijd in beslag.

Waarom knipselbonen? Omdat je ze met een schaar in kleinere stukjes knipt!

In 2012 heb ik deze bonen ook al eens klaargemaakt. Ik had deze keer een pakket besteld voor 8-10 personen, ik wilde het gerecht maken voor mijn gasten van een Eet Lekker Mee-avond. Zo grappig, pakket komt gewoon via de brievenbus, gedroogde bonen wegen bijna niks.
Eerst goed wassen, in stukjes knippen en dan 24 uur laten weken.

In de bijgevoegde handleiding staat dat de bonen in het weekvocht worden gekookt. Ik vond dat weekvocht er niet smakelijk uitzien en heb het afgegoten.

Omdat in het originele recept worst en rookspek meegekookt worden, bedacht ik om ze smaak te geven te koken in paddestoelbouillon. Dat was een goeie greep, na 2½ uur koken waren ze erg smakelijk.

Twee kilo aardappels erbij en nog 20 minuten koken.

Omdat ik er wat meer kleur in wou hebben, voegde ik tot slot nog wat geroosterde zoete en paarse aardappel toe.

foto: Jan Wilde een Tuin

Daarbij maakte ik vegan worst, vegan jus en gebakken spekjes van DVS.
Ik had elf porties en mijn gasten van de ELM-avond vonden het allen lekker.
Een gerecht van vroeger, maar dan aangepast aan de tijd, dus zonder diertjes.

Enchillada's van zwarte bonen en zoete aardappel

Voor de basis van dit recept werd ik geïnspireerd door de allerhande, maar maakte het verder naar eigen inzicht.

Verwarm de oven op 180°C.

olie

1 flinke zoete aardappel, in kleine blokjes

2 sjalotjes, gesnipperd

1 rode paprika, in stukjes gesneden

2 teentjes knoflook, fijngehakt

1 tl komijnpoeder

1 el agavesiroop

1 tl zout

250 ml groentebouillon

500 g zwarte bonen (ik heb altijd voorraad in de vriezer, maar uit pot/blik kan ook)

12 tortilla’s (of zoveel tot de vulling op is)

300 ml tomatensaus

1 tl chilipoeder

200 ml kokosmelk

12 tortillas (middel)

peterselie

geraspte kaas (Wilmersburger)

Rooster de zoete aardappelblokjes gaar in de oven of bak in wat olie.

Fruit ui in wat olie, voeg paprika toe en roer 5 min.

Voeg knoflook, komijnpoeder, agavesiroop en zout toe.

Schenk de bouillon erbij en roer er de zwarte bonen door, verwarm nog 5 min.

Schep het mengsel op de tortilla’s, rol ze op en leg ze in een grote ovenschaal (of twee kleinere)

Verhit de tomatensaus met het chilipoeder en de kokosmelk en schenk over de tortilla’s.

Verdeel er de kaas over en druk deze met de achterkant van een lepel een beetje in de saus. Vegan kaas smelt dan beter.

Bak ong. 30 min.

Strooi er de peterselie over en serveer.
Volgende dag ook nog lekker!

Blauwe boon

Dit jaar had ik maar 1 bonenplant. Ik had er in het voorjaar wel meerdere gezaaid, maar eigenlijk iets te vroeg. Ze groeiden hard en werden te groot voor het potje. Dus toch maar verpot en naar buiten, waar ze al snel doodgingen, op eentje na.
Dat was een zwarte boon, gekregen van Henk uit Groningen.

Deze boon deed het goed en gebruikte de kronkelwilg als bonenstaak.
Prachtige koraalrode bloemen.

In 2013 had ik ook zulke (pronk)bonen, met dezelfde kleur bloemen en de bonen bleken roze met paars. Ik had ze van Jan Wilde een Tuin gekregen en ze heetten Enorma:

Toen ik vandaag de bonen uit de boom plukte, waren ze al mooi gedroogd en prachtig zwart.
Enkele die nog niet helemaal gedroogd waren, bleken paarsblauw. Wat een aparte kleur!
En de onrijpe waren roze.

Wel bijzonder dat de oogst van 1 geplant boontje ruim 70 stuks oplevert!
Ze blijven helaas niet blauw na koken (linksonder een rauwe):

Het kookwater kleurde donkerrood, de bonen werden roodbruinig, van binnen groenig. De velletjes zijn heel taai ... dus niet lekker.
Het was een kleurrijk projectje. 😄