Werkweek

Laatst ontsnapte me een geeuw. Zozo, zei iemand tegen me, moe?

… ja, ik ben wel moe gaf ik toe.

Jij werkt toch maar zo nu en dan wat uurtjes?

Hier en daar wat uurtjes, inderdaad, twee baantjes en invalkracht voor vakantievierende collega’s.

Ik heb de afgelopen week eens op een rijtje gezet.

Mijn km-tellertje op de fiets staat op 301.

Zaterdag

Deze middag invallen bij Koersbal, wat altijd wel leuk is, hoewel het weekend wel doorgehakt wordt. Geen vrijwilliger beschikbaar, dus Henny moet mee. Ik kan die koersbalmat niet tillen.

Druk, alle bewoners door het hele huis ophalen, veel geduld hebben, want je kan natuurlijk niet zeggen: schiet ’s op. Nog even naar het toilet, waar zijn m’n schoenen, waar is m’n tas. Vestje mee. Sleutels zoeken. Ik zeg: ik kom zo bij u terug, ga alvast uw buurvrouw waarschuwen, ik ren trap op, trap af. Ook de volgende bewoner is haar sleutel kwijt. Schrijft u even een briefje voor mijn zoon, voor als hij komt (hij zal niet komen), dat weet hij waar ik ben ... wat zocht ik nou ook alweer? Sommigen willen niet.

Uiteindelijk tien bewoners bij elkaar. Dankbaar dat Henny er is, hij voorziet de bewoners van koffie en maakt met iedereen een gezellig praatje. De dametjes zijn dol op hem.

Dan begint het spel, wat is nu de bedoeling? Dat u de bal zo dicht mogelijk bij het witte balletje rolt. Zuster, ik snap er niks van, tien deelnemers, tien keer vertellen wat de bedoeling is ... heb ik nu gewonnen? Henny is eerlijk, schrijft de behaalde punten op, sjoemelt niet, meet precies de afstanden van de ballen. De mensen kijken gespannen naar wat hij doet en reageren enthousiast op alles wat hij zegt. Geven elkaar complimenten bij elke behaalde punt. Gejuich gaat op als de ballen de mat af worden geketst. Mij kan je regelmatig opdweilen, tegen de slappe lach aan.

Het is bloedheet in de zaal, maar de ramen moeten dicht: Zuster, het tocht hier!

Na afloop de mensen in vrolijke stemming weer terug naar hun kamertjes brengen. Wat hadden we een plezier met z’n allen, maar Henny en ik zijn kapot.

Drie uurtjes gewerkt.

Maandag

Ochtend vrij, huishouden en tussendoor ook even een klant voor een ontspanningsmassage (kleine bijverdienste voor in de GUP, Groningse Uitjes Pot).

Om half vier op de fiets voor de Kookclub, eerst nog even de boodschappen doen.

In de Kookclub ga ik met 7 ouderen een lekkere maaltijd koken en gezamelijk opeten. De mensen genieten enorm van de o, zo vertrouwde werkjes als aardappelen schillen. Het is even aanpoten maar gelukkig heb ik een kei van een vrijwilligster erbij. Tegen negenen ’s avonds weer thuis.

Dinsdag

Werkzaam op vier plekken vandaag.

Om kwart over negen op de fiets en het begint gelijk te regenen. Drie cliënten voor woonbegeleiding. De eerste vlakbij, de volgende in een nabij dorpje en de laatste weer in een ander dorpje. Maar twee keer natgeregend vandaag.

In het laatste dorp tot slot ook weer een Kookclub, overgenomen van collega.

Andere doelgroep, PG, een hele uitdaging. De mensen van de gesloten afdeling halen en naar de ruimte brengen waar we gaan koken is al een hele onderneming. Alles uit de kast halen om een goed sfeertje te krijgen.

De mensen zijn boos, verward en verdrietig of onzeker. Maar ozo gevoelig voor humor. Halverwege zijn ze vrolijk, ondeugend en kletsen er op los. Sommigen proberen de appels en aardappels te schillen, anderen weigeren pertinent om iets te doen, ’t is niet m’n hobby geeft een man aan, maar ondertussen legt hij de boontjes in mooie rechte rijtjes op zijn snijplank. De mensen genieten van het eten, alsof ze de hele dag nog niks gehad hebben, vooral de appelmoes is favoriet.

Het is me weer gelukt om ze een fijne maaltijd te bieden, met veel aandacht en plezier. Als ik aan het eind een gedicht voorlees van Toon Hermans, vallen ze helemaal stil en knikken aandachtig. Heel even uit hun verdrietige omstandigheden gehaald. Dankbaar werk.

Tegen negen weer thuis, toch zo’n twaalf uur onderweg geweest vandaag.

Woensdag

Vandaag heel de dag op een plek, op het activiteitencentrum, van 8.30 tot 17.00 uur.

Hier wordt serieus gecreëerd. Mozaïken, weven, handwerken. Schaven, zagen, boren, schuren, lijmen, verven. Tussendoor willen cliënten ook hun verhaal kwijt.

‘Ieder huisje heeft z’n kruisje’ is hier erg toepasselijk.

Het valt me zwaar zo’n lange dag, ik mis bepaalde praktische vaardigheden, zal het me ooit lukken, een zaagje verwisselen in de zaagmachine?

Donderdag

Ook deze hele dag op het activiteitencentrum. Het is een beetje dubbel, ik voel me bezwaard omdat ik zelf niet zo creatief aangelegd ben, maar ik ga graag met deze mensen om. De cliënten zijn handiger dan ik, toch vragen ze aan mij hoe iets moet.

Aan het eind van de dag in de tuin van het centrum nog wat ‘onkruid’ weggehaald, mee naar huis genomen, volgens mij is het kaasjeskruid. Een mooi gratis boeket op tafel.

Vrijdag

In het zorgcentrum bewegen op muziek, ‘zitdansen’ genaamd. Ook even aanpoten, want te weinig vrijwilligers.

De mensen komen vaak wat tobberig en zuchtend binnen, maar gaan altijd vrolijk en iets meer rechtop terug. Ik zie het regelmatig, bewegen en muziek maakt gewoon vrolijk, of je nou wil of niet. Eenieder wil ook even z'n verhaal kwijt, dus toch weer wat later huiswaarts dan gepland.

Km-tellertje staat op 374. Vanmiddag vrij. Veel te mooi weer om te gaan huishouden, hoewel hard nodig. Hoedje op en lekker met giebelse meiden op het terras zitten pimpelen.

Inderdaad, ik werk maar een paar uurtjes hier en daar. Maar daar zit niet de tijd van voorbereiden, bedenken, boodschappen doen bij.

Ook geen reistijd, deze week toch nog 73 kilometer gefiets. 

Nog twee zulke volle weken en dan wordt het weer wat minder. Ik klaag niet hoor, ik heb hartstikke leuk werk, ik heb het geld hard nodig, maar ik ben ook de jongste niet meer, mag ik dan een keertje geeuwen, tussendoor?

Toevoeging: Na deze werkweek met de Rode Hoeden Giebelse meiden op een Gouds terras, hilariteit en meligheid ten top!

Heel blij ben ik met deze kleine selectie van reacties:

van Ans: 

Ik maak een diepe buiging,hoor.

Je doet mooi en dankbaar werk.
Mensen zoals jij,zijn goud waard.
Echt waar.
En dat je dan een keertje moet geeuwen, mag dat best, want al is je werk nog zo leuk, tuurlijk is het ook erg vermoeiend.

Van Natuurkieker: 

Ja herkenbaar Angelika.

Mooi verwoord hoe een week werken

in zorgsector er uit ziet.

Prachtig werk, onderschat werk

van onschatbare waarde voor de 

mensen waar je het voor doet.

Petje af voor je werkzaamheden

en compliment voor deze illustratieve blog!

Natuurkieker Coby

Van de bijtjes ...

Terrasjeskommazwever op het Zegekruid (Nicandra physalodes)

Ik hou van bijen, nog meer van hommels en vooral van zweefvliegen, die slimmerikken die lijken op wespen, maar totaal onschuldig zijn, want ze hebben geen angel.

Er zijn ook mooie wespen, maar van die gewone, irritante wespen moet ik niks hebben. Ik ben te vaak gestoken en heb een nare allergie ontwikkeld. Maar zoals gezegd … de meeste vind ik erg leuk. Met grappige namen zoals terrasjeskommazwever of pyjamazweefvlieg.

Pyjamazweefvlieg op Allium

Het is dit jaar het Jaar van de Bij, met extra aandacht voor de bijen. In de afgelopen jaren is er een onrustbarende bijensterfte in Nederland en onze voedselvoorziening is voor een belangrijk deel afhankelijk van de bestuivende arbeid van deze insecten.

Er zijn verschillende oorzaken genoemd voor de bijensterfte, gebrek aan stuifmeel en ziekteverwekkers zoals de Varroa-mijt.

Maar de grootste boosdoener is het pesticidengebruik. Dat lijkt mij nou makkelijk op te lossen. Verminder of verbied het gebruik van die pesticiden. Simpel toch?

Lijkt me voor ons ook gezonder.

Bij (?) op sierui (Allium)

Dat in de professionele teelt kilo’s troep gebruikt wordt daar kunnen we niet zoveel aan veranderen, behalve kritisch inkopen of hopen dat de politiek ingrijpt.

Maar diezelfde zooi is ook voor particulieren te koop, bij tuincentra e.d.

Voordat je zoiets aanschaft zou ik willen verzoeken dat je je er eerst in verdiept wat je nou eigenlijk koopt. En wat je daarmee dus aanricht. Probeer eens huismiddeltjes, vaak werken die prima, er is op internet genoeg over te vinden.

nog eens de bij op de Allium

Verder verbaas me ik me vaak over tuinen die compleet bestraat worden, of in ‘creatieve’ patroontjes van kleurig gravel of grind belegd worden. Welk dier kan daar nou nog iets van voedsel vinden?

Waarom zou je een huis met een tuin willen als je dat doet? Ga in een flat met balkon wonen!

Ik heb (nog) geen tuin en denk soms wat een voorrecht om z’n stuk grond te hebben. Daar dan een stenen vlakte van maken vind ik eigenlijk een soort vandalisme.

Hommel op Allium

Terug naar de bijtjes. Ik heb op mijn dakterras een paar soorten planten die bij deze beestjes geliefd zijn, maar de Allium is toch wel heet meest favoriet.

Ik probeer ze tegenwoordig op de foto te zetten en dan op internet naar de naam te zoeken. Dat is nog helemaal niet zo makkelijk, wat zijn er veel verschillende soorten!

Bij (?) op Dropplant (Agastache)

Vosje (?) op Phacelia

Deze foto is niet zo duidelijk, het lijkt op een Vosje, hoewel die niet zo’n donkere achterkant hebben. Kweetniet …

Op het eerste gezicht (8)

Sinds de Op het eerste gezicht van een maand geleden is de Amorpha inmiddels helemaal uitgebloeid. Als ik de bloemaren er uit knip wil hij nog wel een keer bloeien, maar dat is wel even een werkje.

De tomaten krijgen eindelijk een beetje kleur.

Hadden de soldatenboontjes vorige maand een moeizaam begin, nu na wat mest  een doorstart en hangen ze vol. Van zes geplante boontjes heb je toch wel een maaltje bij elkaar. Ik laat ze hangen om gedroogde boontjes te krijgen. Ze zijn zo als peultjes niet zo lekker, erg draderig. Maar als proef is het wel erg geslaagd.

De blauwe bessen deel ik met de merel, het is zo’n leuk gezicht hoe hij met een schuin oog naar mij steeds een besje wegpikt.

Het zegekruid bloeit ook, de zwarte stipjes op de bladeren lijken van dichtbij wel baardstoppeltjes. Steeds pluk ik er en paar voor in een vaasje.

Twee jaar geleden stekte ik een bloem van de sedum, inmiddel mooi uitgegroeid:

De kruisbes zit helemaal vol blad, zo’n verschil in een maand, hij ziet er levenslustig uit. Ik reken op kruisbessen volgend jaar.

Omdat er nu wat weinig kleur op m’n dakterras was heb ik wat planten gekocht. Een blauwe hortensia, wat petunia’s en een allium, waar het gelijk een gezellige drukte is van hommeltjes en zweefvliegen.

Tot slot mijn kruidenpotjes, ik laat ze nu niet meer verregenen, ik zet ze in de 'serre'. Mijn Architect heeft daar van wat overtollige boekenplanken een vensterbank gemaakt. Ik kan er lekker veel potjes kwijt.

Plenty - Tuinbonen

Weer een gerecht uit het Plenty boek van Ottolenghi. Het zijn wel erg bijzondere vegetarische gerechten.

Ik heb nog tuinbonen in huis, de laatste gisteren op de markt gehaald, het tuinbonenseizoen is bijna voorbij.

Voor het recept van de tuinbonenburgers kom ik een heel eind, hier en daar pas ik het aan, daar waar ik ingrediënten niet in huis heb. Verder gebruik ik minder dan de voorgeschreven hoeveelheden.

Ik schrijf het hier zoals ik het maakte, dus dat verschilt met het boek.

Groene chilipeper had ik niet, daarvoor in de plaats een beetje chilipoeder gebruikt.

Spinazie had ik ook niet, dus ben ik wat brandneteltopjes gaan plukken, lastig want ze bloeien nu, ook niet meer de tijd, maar ik heb toch nog een onsje gevonden.

Het doet me deugt dat hij tuinbonen ook dubbeldopt.

Tuinbonenburgers

½ theel. korianderzaad

½ theel. venkelzaad

½ theel. gemalen komijnzaad

100 g brandneteltopjes

1 eetl. olijfolie

250 g dubbelgedopte tuinbonen

250 g aardappels, geschild en in blokjes

1 teen knoflook, fijngehakt

¼ theel. kurkuma (geelwortel)

2 eetl. fijngesneden korianderblad

20 g paneermeel

1  lijnzaad ‘e’i (1 el gemalen lijnzaad met 2 el water, even laten staan)

koolzaadolie

zout en zwarte peper

De zaadjes eerst even roosteren en dan in vijzel fijnwrijven.

De brandnetel met kokend water overgieten, uit laten lekken en fijnsnijden.

Aardappels gaarkoken en in mengkom doen met de tuinbonen, gemalen zaadjes, chilipeper, knoflook, kurkuma, 1 eetlepel olijfolie en wat zout en peper. Stamp met pureestamper grof, hoeft niet helemaal fijn.

Voeg brandnetel, gesneden korianderblad en paneermeel toe. 

Proef of er zout en peper bij moet en meng het lijnzaadpapje erdoor.

Vorm met vochtige handen platte koeken en leg ze minstens een half uur in de koelkast.

Verhit de olie in een koekepan en bak de koekjes op hoog vuur in ongeveer vijf minuten goudbruin.

In de Heemtuin, waar we de brandnetel gingen plukken, is ook een gedeelte moestuin, een beetje verwilderd maar erg mooi.

Ik zag dat er ook kapucijners stonden, die vroegen gewoon om geplukt te worden

(Zeg, dat is natuurlijk niet de bedoeling, stel je voor dat iedereen dat gaat doen!)

Ik plukte een handje, en ook nog wat oostindische kers en viooltjes.

De heerlijk zoetsmakende kapucijners even geblancheerd en samen met de bloemen, komkommer, tomaten en ingelegde paprika hebben we er nog een kleurige salade bij.

Plenty - Prei en Paprika

In mijn laatst aangeschafte boek Plenty, het tweede kookboek van de Israëlische kok Yotam Ottolenghi, spelen groenten de hoofdrol.

Op internet lees ik alleen maar goede recencies, dat het boek een ‘must have’ is, dat Ottolenghi een van de meest briljante Mediterrane chef is enz. enz.

Bijvoorbeeld hier. 

Tot nu lag dit boek op m’n nachtkastje (ik lees graag en vaak kookboeken in bed). Het viel me op dat er soms wel erg veel ingrediënten nodig zijn en ook aparte ingrediënten die je niet echt in huis hebt, om dat nou voor eenmalig gebruik aan te schaffen … sommige misschien wel, andere weer niet.

Het is geen boek voor beginners, bij een recensie las ik dat niet alles klopt en dat sommige gaar- en baktijden veel te lang zijn.

Ook gebruikt hij in gerechten nogal eens suiker als smaakmaker … bij sommige gerechten laat ik dat liever weg.

Maar verder is het een boek met veel verrassende combinaties. Ik ben niet echt een beginner, maar ook geen chef, dus het is wel een uitdaging voor me, ik volg namelijk altijd graag het recept voor de eerste keer. Maar goed, dus wel kritisch blijven nadenken.

Ik kies iets wat me niet al te moeilijk lijkt. In cursief zet ik erbij waar ik het anders deed.

Gebakken prei met ingemaakte paprika (blz. 42)

Ik begin met de paprika:

1 rode paprika

80 g fijne kristalsuiker (ik had normale suiker)

2 dl water

1 dl appelazijn (ik had appelciderazijn)

10 roze peperkorrels (dat leek mij wat weinig, op de foto in het boek telde ik er zeker 100, ik gokte en gebruikte drie volle theelepels)

½ theelepel korianderzaad

3 kardemompeulen, gekneusd.

snufje zout

Maak de paprika schoon en snijd in 5 mm brede repen.

Doe alles in een pan, breng aan de kook en laat 20 min. zachtjes pruttelen tot de paprika gaar is. Opzij zetten en af laten koelen. Dit was niet moeilijk.

Volgende stap, de prei:

5 middelgrote preien (ik gebruik er drie)

wat sojamelk i.p.v. losgeklopt ei

50 g panko broodkruim (ik heb gewoon paneermeel)

zout

zonnebloemolie

Snijd het groen van de preien en gooi het weg ... foei meneer Ottolenghi, voedsel weggooien? Ik snij het groen fijn en dat gaat de diepvries in als soepgroente.

Snij het witte deel in stukken van 6 cm. Kook ze in 15 minuten in zachtjes kokend water met zout tot ze beetgaar zijn (hier vermoed ik dus dat de mijne na 15 minuten niet meer beetgaar zijn, maar overgaar, want wat is middelgroot … ik hield het bij 10 min. koken).

Verhit de olie in een pan.

Strooi het broodkruim op een bord en meng er wat zout door, doe het losgeklopte ei in een ander bord.

Wentel de stukken prei eerst door sojamelken dan door het paneermeel. Bak ze aan elke kant circa 30 seconden in de hete olie, in kleine porties. Laat ze als ze mooi van kleur en knapperig zijn op keukenpapier uitlekken.

Serveer circa 5 stukken gebakken prei p.p. met daarop een flinke dot sojanande (i.p.v. crème fraîche).

Schep de repen paprika uit de pan, schud de siroop er grotendeels af en schik ze op de prei (de korianderzaadjes en peperkorrels zijn ook lekker).

We aten het met een (kant-en-klaar) spelt-notenburger, salade, tzatziki en brood.

Hoewel een wat omslachtige manier om prei te bereiden vonden Man en ik het wel geslaagd. Maar of ik het nog eens zou maken?

De ingemaakte paprika daarentegen gaat hier een favoriet worden. Misschien eens maken met verschillende kleuren paprika.

Het restant van de paprika in een potje in de koelkast … er is nog plenty over, lekker in een salade en het vocht is tevens geschikt voor een heerlijke dressing!

Inbraak in Saxorum

Ik heb een plant gekregen. Ik moest even zoeken naar de naam, ik ken hem niet, maar het is de Streptocarpus Saxorum. Saxorum = groei op rotsen, volgens deze site.

Opeens zag ik dat er gaatjes in sommige bloemen verschenen. Ik ging er eens op letten. Deze plant wordt bezocht door hommels. De buisjes van de bloemen zijn te klein om erin te kruipen en net als bij de smeerwortel bijten de hommels aan de achterkant een gaatje om bij de nectar te kunnen.

Omdat de bloemen aan dunne steeltjes hangen is het een koddig gezicht hoe de hommels als kleine acrobaten bezig zijn. Ik kan uren kijken naar de capriolen van deze schattige insecten. De inbraak is ze vergeven.

Aardbeien-Aalbes-Appeljam

Hopende dat ik voor de bui binnen ben, fiets ik vanmorgen naar I. 

We gaan jam maken. Voor de eerste keer zelfgemaakte jam deze zomer.

Eigengemaakte jam van vers fruit is altijd lekker, maar deze is extra lekker geworden ... misschien omdat we onderwijl zoveel plezier samen hadden.

Zo maakten we het:

1200 g aardbeien (kroontjes verwijderd)

400 g aalbessen (gerist)

400 g appel (geschild en in kleine stukjes gesneden)

sap van een citroen

1500 g suiker

2 zakjes Marmello nr.2

1 theelepel vanille-extract

Zet een schoteltje in de koelkast voor de druppeltest*.

Doe alle fruit in de pan en voeg zonodig een glas water toe. Breng het al roerende aan de kook. Laat zachtjes koken tot de appel zacht is. Doe het geheel door een roerzeef en zet de pan weer op het vuur.

Meng de Marmello in een schaal goed door de suiker en voeg het mengsel in gedeelten aan het gezeefde fruit toe, blijf roeren. Minder suiker kan, maar dan is het ook minder lang houdbaar. Voeg tot slot het vanille-extract toe.

Breng weer aan de kook en laat 1 minuur flink doorkoken. Doe de druppeltest.

Brandschone potjes tot rand vullen, deksel erop en even ondersteboven zetten.

*Druppeltest: Om te controleren of de jam voldoende ingekookt is enkele druppels jam op het koude bordje laten vallen. Als het snel opstijft is de jam klaar, blijft het vloeibaar dan nog even al roerende door laten koken.

Kruisbes (1)

De eerste vier jaar van mijn leven woonde ik in Cuxhaven, in het noorden van Duitsland. ‘Hinten auf den Hof’ stond een flinke struik met groene kruisbessen. Ik was er gek op. Mijn grootmoeder verbood me om deze te eten, waarschijnlijk was ze bang dat ik buikpijn zou krijgen. Ze waarschuwde me als ik achter op de ommuurde binnentuin speelde, blijf van die bessen af, ik hou je in de gaten. Zo’n braaf meisje was ik dus dat ik geen bessen plukte, maar smachte er wel naar.

Ik keek naar die aantrekkelijke struik, maar durfde niets te plukken omdat ik de ogen van mijn strenge oma in mijn rug voelde. Veel later realiseerde ik me dat zij me nooit had kunnen zien, misschien net als ze helemaal uit het raam zou hangen. Het verlangen naar kruisbessen is altijd gebleven. Nu woon ik in een straat met een Natuurwinkel en zij hebben ze!

Wat ze ook kosten, ik koop ze en als ik het doosje leeg eet ben ik weer even dat kleine meisje op die mooie plek in het verleden.

Ik heb geen tuin, maar nu ik weet dat je ook kruisbessen in een pot op het dakterras kan kweken is dat mijn grootse wens: een kruisbessenplant.

Hier de achterkant van het huis waar ik destijds woonde, op de eerste verdieping. Bij de erker was de keuken.

Ik kreeg een paar weken geleden een afgedankte kruisbessenplant. Hij was al een paar maanden geleden uit de grond gehaald en lag op de composthoop. Toch zagen de blaadjes er nog goed uit.

Ik zette hem eerst een tijdje in een bak met water.

Daarna plantte ik hem in een pot en keek het een paar dagen aan. De blaadjes bleven nog steeds goed. 

Toen snoeide ik een flink stuk van de takken weg, hopende dat er eerst energie in het herstel van de wortels wordt gestoken.

Het eerste groene puntje verschijnt ... hij slaat aan. Wat een sterke plant, wat een doorzetter ... mooie metafoor voor mij, stel je voor dat hij volgend jaar vrucht gaat dragen! 

En wat gaat het dan worden, groen of rood? Hier het vervolg.

Kruisbessen van de Natuurwinkel