Chios (6)

We rijden vandaag op de bonnefooi naar Vrondados, we hopen Maria thuis te treffen.
We weten niet meer precies waar het huis staat, we zijn er per ongeluk twee keer langs gelopen, maar ik herkende het niet. Het is ook wel tien jaar geleden.
De tweede keer zie ik een vrouw op de veranda zitten en ik zeg opeens tegen haar: Tina, are you Tina? Het was Tina, de vrouw van Mike, naturalist, die ons op zulke geweldige excursies meenam.
Verbaasd kijkt Tina ons aan en zegt dat ze de eerste keer dat we voorbij liepen ons nakeek en al dacht: ken ik die niet?
Wat een leuk weerzien! Mike en Tina huren al decennia de benedenverdieping van Michaelis en Maria.
Mike is het dorp in voor boodschappen en zal zo wel komen. Hij is inmiddels tachtig, heeft even moeite ons te herkennen. Nog maar kortgeleden een zware operatie ondergaan.
Waar hij met zijn bekende Britse humor hilarisch over verteld.
Michaelis komt ook nog even langs. Maria is met vriendinnen naar Markella. Sinds de dood van haar dochter brengt ze veel tijd door in kerken. Met al die heiligen is er altijd wel wat te doen. Ze heeft zo haar plek gevonden.
We drinken koffie en een biertje en wijn bij Mike en Tina, het is zo vreselijk leuk om hen weer te zien. Ik denk aan tien jaar geleden, toen Mike ons bezocht in Volissos en we omhoog liepen naar ons appartement. We konden hem amper bijhouden en hij was toen zeventig!
Ach, deze vakantie is één grote memory tour!

Mike heeft een nieuw boekje over zijn onderzoek naar de orchideeën op Chios en ik krijg er een, gesigneerd. Blij mee! We praten veel over de bloemen, Mike laat zijn beste naslagboeken zien, maar die zijn voor mij te prijzig om aan te schaffen.
Tina doet haar best om hapjes aan te bieden die geschikt voor ons zijn, zo lief!

We spreken af dat we binnenkort samen gaan eten in Lagada, net als vroeger. Ik kijk er nu al naar uit!
Dan moeten we terug, want we hebben afgesproken met Nikos, onze huisbaas, we zijn uitgenodigd bij hem thuis. Dus rijden we weer terug, door het prachtige, lege landschap.

Tegen half 3 zijn we er, we rijden achter Nikos aan naar zijn huis in Managros, een plekje met wat huizen, bijna op het uitgestrekte strand ... we hebben gepraat, samen gekookt, en zijn halfwilde katten speelden ook een rol.
We halen gewoon uit de tuin wat we willen eten. De reusachtige courgettes gaan naar de kippen. De kleine worden gefrituurd en we maken de lekkerste patatjes ever. Ook nog een heerlijke salade. Nikos staat er op om een omelet te maken met champignons en ui, want wat is er mis met de eitjes van deze kippen? We doen niet moeilijk en moeten erg lachen als één van de katten aan de haal gaat met een groot stuk van die omelet.
Wat een heerlijke middag en wat is Nikos een leukerd!

Het is een middag om door een ringetje te halen en als we huiswaarts gaan is het al bijna donker. Trouwens de hele dag was van een gelukzalig soort!

Chios (5)

Het regent een beetje! Even wat foto's van het gebouw waar we verblijven: heerlijke plek!

We besluiten naar het fort omhoog te wandelen. Er is niet veel veranderd sinds de laatste keer dat we hier waren. Het is fijn dat het niet zo warm is, want het is een flinke klim naar boven.
In alle wirwar van straatjes zoeken we de plekjes waar we ooit gelogeerd hebben, uiteindelijk lukt het, er komen steeds meer herinneringen terug. 

De regent stopt, maar het blijft wat grijzig. We lopen verder naar de Kastro, de resten van een Byzantijns kasteel. Het blijft een intrigerende plek en het uitzicht hiervandaan is spectaculair. We kunnen ons appartement zien.

In het midden, met het mooie rode platte dak:

Het is een magische plek hierboven, met veel bijzondere bloemen en insecten ...

Als we weer de steile straatjes in de richting naar beneden lopen zien we dat veel woningen zijn verlaten, sommige zijn ingestort. Deze kerk leek ook verlaten, maar als we naar binnen gaan, schijnt hij toch wel in gebruik te zijn.

Als we weer beneden zijn zit op het terras op het plein Nikos, onze huisbaas, met de aangeschoten politieagent. We schuiven aan, drinken en eten wat en het is reuze gezellig.
Nikos nodigt ons uit om morgen bij hem thuis te komen.

Als het gelukt is de agent naar huis te sturen vervolgen we onze wandeling, nu de andere kant uit. We lopen naar het kapelletje, Agia Paraskevi, waar we zoveel leuke herinneringen hebben.

Uitzicht vanaf deze kant:

We lopen ook nog naar het “conferentiecentrum”, een plek waarvan we jaren geleden dachten, wanneer is dit klaar? Het is nooit afgekomen, en is nu al weer in verval. Iemand heeft daar veel geld in gestopt ... maar nu ligt het er zielloos bij, zonde hoor.

Hier zijn zoveel van dit soort vervallen plekken ... toch moeten we eerlijk toegeven, dat dit ook wel de charme van deze plaats is. Zou alles hier spic-and-span, glitter and glamour zijn, dan waren wij hier natuurlijk niet.

Uiteraard ook vele katten, deze krijgen hier wel te eten ... mooi zou zijn als ze ook gesteriliseerd zouden worden.

Overal veel bloemen, in de mooiste kleuren:

Tot slot komen we met onze wandeling terecht op wat wij altijd het Uilenpleintje noemden. 
Dit was de plek waar wij jaren geleden de allereerste keer de uilen hoorden, ze zitten hier 's avonds in de bomen bij het wat merkwaardige terrasje. We komen er nu achter dat het plein Pyfonos heet, maar voor ons blijft het Uilenpleintje.
En net als toen hebben we gezelschap van een legertje wespen, dat we strategisch afleiden naar een ander tafeltje.

Chios (4)

We rijden eerst naar de Kambos, in de hoop Stratos te treffen. Hij is er niet, maar kan elk moment komen, zegt zijn vrouw Angeliki, ze is aan het werk, gestresst, ze heeft twee kinderen, wellicht zijn die nu bij Oma Maria, die sinds de dood van Elli zichzelf niet meer heeft teruggevonden. We wachten een uur en ik zie ondertussen hoe een Turkse gaste allerlei eisen heeft en zeurt om een mug die afgelopen nacht in de kamer was. Angeliki blijft uitermate hoffelijk, maar als ik haar later met een muggenstekkertje naar de kamer zie lopen spreekt haar gezicht boekdelen. We gaan verder, we komen nog wel een keer terug, ik voel me vervelend dat ze zich zo verontschudigd dat Stratos niet komt opdagen.

We rijden naar Thimiana, aan de oostkant. In onze eerdere vakanties, als we op de Kambos verbleven, was dit het dorp waar we meestal naar toe liepen voor boodschappen.
Het is een mooi dorp, met prachtige grote kerken en het heeft een soort bejaardenhuisje.
Dit verkeersbord kennen we al sinds onze eerste keer op Chios, in 1993:

Er zijn hier nog steeds veel oude mensen. Als we aan komen rijden, loopt er een oude vrouw bijna struikelend op de weg. We houden ons hart vast zoals ze loopt op de ongelijke kasseien, maar het gaat goed.
Als we op een terrasje zitten komt ze opeens bij ons aan tafel zitten. Ze heeft duidelijk dementie.  Nog 1 tand in haar mond, pientere hemelsblauwe ogen en een vestje in dezelfde kleur. Ze is uitermate vrolijk en praat honderduit tegen ons, wat we natuurlijk niet verstaan, want Grieks. Maar met teruglachen, mimiek gebruiken, lijkt het alsof we haar verhaal volgen. Ze moet ook heel veel lachen om mij. Ondertussen merken we dat mensen die ook op het terras zitten en passerende dorpelingen haar bijna ongemerkt in de gaten houden. Het lijkt of het hele dorp hier voor deze mensen zorgen. Bij ons zou ze op de gesloten afdeling zitten.

We gaan weer op pad en rijden naar het zuiden om het nieuwe Mastiekmuseum te bezoeken. Dit museum is gebouwd In de regio van de mastiekbomen is daar vind je alle informatie over het bijzondere goedje Mastiek, waar het zuiden van het eiland z'n voornaamste bron van inkomsten van had.

Een uitgebalanceerd gebouw in staal, hout, kei en glas.

Met een tentoonstelling over de historie van de mastiek.

Het museum is heel ruim opgezet en daarbij nog een uitgebreide tuin met mastiekbomen.
Er zijn zo'n twintig mastiekdorpen, waarvan Pyrgi en Mesta de bekendste zijn, en deze twee gaan we vandaag ook bezoeken.
Door naar Pyrgi, bekend terrein, lege terrassen, Turkse bustoeristen, jongelui, niks met Erdogan, totdat duidelijk is dat wij uit Nederland komen, dan blijkt Erdogan plotsklaps hun grote leider. Toch een enge gedachte ...
Pyrgi is een mooi dorp met middeleeuwse straatjes en de huizen zijn versierd met geometrische motieven, wat altijd bijzonder om te zien is.

Mesta is wat minder toeristisch dan Pyrgi. Het dorp heeft een mooi pleintje met terrassen. Twee posters die de aandacht trekken ... een teken van bewustwording 'The pocket may be empty but the heart is full' en 'Nothing worthwhile ever comes easy', een aansporing voor de jeugd om zich te realiseren dat het ook een opgave is om de zinnen te verzetten.

We gaan hier lunchen. De vegan-opties zijn -net zoals vaak in Nederland-  patat en sla, maar hier is dat helemaal prima, want heerlijk en vers.

In de avond eten we bij Oasis in Karfas. Lien heeft iets nieuws voor de kaart bedacht.
Een tafelgrill, wat voor hier best gek is. Voor ons maakt ze een veganversie, zelfs met wat tofu! Een beetje mal is het wel, maar we hebben er wel lol in.

Dan de terugtocht helmaal naar het noorden, naar ons stekkie in Volissos.
Waar we om 23.30 uur onze eerste aardbeving meemaken. Nou ja, een heel kleintje.
De bewoners kijken hier niet van op en men vertrekt geen spier.
Wij vonden het wel spannend. Het was een vreemd geluid en het dakterrashek begon vervaarlijk te rammelen.
Misschien was dit een naschok van de aardbeving van het 100 km verderop gelegen Lesbos.

Chios (3)

Chios is indrukwekkend. Alle windrichtingen zijn weer anders. Vandaag gaan we een stukje wandelen.
Na een heerlijke tosti vegan kaas, gemaakt door Mijn Architect, gaan we op pad.

Het is erg warm vandaag, maar we kunnen wel wat hebben.  We passeren een bord met een leuk getekende kaart:

Onderweg zie ik ook weer allerlei mooie bloemen:

We komen aan bij Limina, het haventje van Volissos met een kiezelstrand. We lopen lans de tavernes het strand op. Er is niemand. We lopen over het strand, klauteren over de rotsen zo ver mogelijk als we kunnen. 

Daarna gaan we bij de haven een terrasje op, bij Barouzo. De conversatie:

Ah, you’re vegetarian, no, we said, even worse, we are vegan, no fish, no meat, no dairy. I’ll bring you the menu and we can figure out some options.
Result: very tasty bread sticks with tomatosauce, perfect crispy seasoned french fries, grilled vegetables with balsamico and skordalia.
By accident we got some thin slices of cheese as well. No problem, we’re on Holiday, it’s not a crusade, we can put it aside … don’t worry …. nice wine too! … and very creative furniture. 

Het is een heerlijke plekje daar. 

Dan wandelen we weer terug naar ons dorp. Die avond eten we thuis. Ik gooi alles bij elkaar wat ik nog heb en dat wordt een smakelijke pasta.

Toen we bij de supermarkt vlakbij het vliegveld de vegan kaas vonden, waren we nog eens teruggegaan en vertelde een medewerkster dat er bij de vers-afdeling nog meer soorten waren.

Er lagen drie soorten. We mochten proeven en maakte een keuze. Hoe wilt u het hebben? Aan een stukje, in plakjes of geraspt?

Ik geloofde m'n oren niet! Blijverrast koos ik voor geraspt. Een hele emmer, bijna een pond vegan geraspte kaas voor nog geen € 2,50. Ik vraag me thuis altijd af waarom nepkaas van kokosolie zo duur moet zijn en dieren(leed)kaas zo goedkoop kan zijn. En dan hier, op een plek, waar je al helemaal niets plantaardigs verwacht, hebben we zo'n gelukje.

Lesbos is om 22.50 uur lokale tijd opgeschrikt door een aardbeving met de kracht van 5,2 op de Schaal van Richter. Het ging om een zware naschok van de aardbeving met een magnitude van 6,3 die het eiland aan het begin van de week trof en waarbij een vrouw om het leven kwam.

Chios (2)

Ik heb afgelopen nacht nog lang naar de geluiden van de uilen geluisterd, op ons fantastische dakterras.
De dwergooruil doet me een beetje denken aan een onderzeeboot, het spooky geluid van de kerkuil herken ik wel, maar soms dacht ik wie is nu midden in de nacht de straat

aan het vegen …. dat schijnen bedelroepen van jongen te zijn.

Het geluid van de steenuil lijkt een beetje op een kat.
De ruïne van het fort wordt 's nachts verlicht. Prachtig sfeertje.
Heerlijk geslapen in ons riante appartement.

In de morgen is het is een beetje bewolkt, maar lekker temperatuurtje. Eerst even naar de bakker, nog steeds dezelfde ... hij bakt het heerlijkste brood. Een simpel ontbijtje van koffie, brood en kaas en dan gaan we op pad.

Deze schoonheid kwam even bij me op de terrasstoel zitten:

We rijden naar Lithi. Lithi ligt in het midden aan de westkust. 
Het is heerlijk om hier te rijden, het is 10 jaar geleden, maar er is veel herkenning. We passeren de prachtige baai van Elinda.

We stoppen vaak om even uit te stappen en te kijken. Veel bloemen zijn al uitgebloeid, wat mooie zaaddozen en -pluizen geeft.

We zien onderweg ook de stille getuigen van de vreselijke natuurbranden die hier hebben gewoed vorig jaar.

In onze vroegere vakanties naar Chios gingen we naar Lithi voor het fijne strand, het was er altijd net iets koeler dan aan de oostkust. En, maar dat was in onze pre-vegantijd, daar vind je de beste vistavernes.
Maar dat eten we niet meer om de welbekende reden en nog wel meer redenen. Ben benieuwd wat we wel gaan eten. We hebben ons voorgenomen om deze vakantie vooral vegan te eten, maar niet te dogmatisch zijn (AVAP, As Vegan As Possible).

Lithi is niet heel veel veranderd. We gaan maar niet bij de grotere vistaverne zitten, maar kiezen een plekje aan het begin.
Ons drankje was vroeger ‘Retsi-sprite’, en dat nemen we nu ook ... Retsina met sprite, voor ons het ultieme vakantiedrankje.
De vers gemaakte frietjes zijn zo lekker dat we geen mayonaise missen, voor mij is dat heel wat, want ik eet meestal mayo met patat i.p.v. patat met mayo.
Er zijn schijfjes van courgette en kikkererwt, allebei superlekker. Ik vermoed dat er in de courgetteschijfjes wel ei zit, maar dit is een prima vegan lunch as possible.

Tot onze verbazing, zo niet verbijstering, is de menukaart ook in het Turks. We vragen de eigenaar hoe dat zit. Want Grieken en Turken was altijd water en vuur. In onze vorige vakanties werden er voor de toeristen van Chios wel excursies naar Çeşme en Izmir georganiseerd, maar niet van harte. Soms werden de mensen urenlang in de haven vastgehouden omdat iets met visa niet klopte en zo het dagje Turkije helemaal in het water viel. De Grieken spraken daar dan weer schande van. Wij hadden nooit de behoefte om even over te steken. Chios, daar ben je gewoon nooit klaar mee.

Maar nu ... heel veel Turken hier. De eigenaar vertelde dat het nu heel makkelijk is om even over te steken, en dat de Turken, vooral jongeren, welgesteld (hij zei verwend), graag een dagje of twee kwamen. Vooral voor de mastiekdorpen.
Hij haalde zijn schouders op en je zag hem denken, omzet is omzet, we moeten wel.

Chios heeft het zwaar te verduren. Transavia is gestopt met de charters, dus komen er veel minder toeristen, er zijn vluchtelingen, dat doet het toerisme ook geen goed. Wat is er dan op tegen om de Turkse toeristen te ontvangen. Maar de heftige geschiedenis zit nog diep.

We stappen weer in de auto en rijden naar de Kambos, de plek waar we jaren achtereen logeerden in de sinaasappelboomgaard. We treffen Michalis, Mike genaamd. Hij en zijn vrouw Maria waren destijds de eigenaars, maar zij hebben het overgedragen aan de jongere generatie, hun zoon Stratos en zijn vrouw. Het was een hartelijk weerzien. We komen nog terug om Stratos te zien.

Dan gaan we naar Karfas, naar Café-bar Oasis. Lien en Kostas, de eigenaars kennen we ook nog van vroeger. We kunnen de pakjes die ik voor de vluchtelingen heb meegnomen afgeven, want zij kennen mensen die in de kampen vrijwilligerswerk doen en zo weten we dat het goed terecht komt.

Wat ik had meegenomen voor de vluchtelingen? Ik stelde me voor waar ikzelf behoefte aan zou hebben als ik na zo'n horrorreis van zo'n bootje zou stappen. Het is natuurlijk niet voor te stellen, maar ik denk dat ik ... na eten en drinken en een knuffel, me vooral zou willen wassen, opfrissen, haren borstelen.
Ik had in de uitverkoop 5 etuitjes gekocht en deze gevuld met shampoo, zeep, tandpasta, tandenborstel, haarborstel, pleister (symbolisch bedoeld) en maandverbandjes. Van mijn buurvrouw van de brocantewinkel kreeg ik heleboel armbandje, die stopte ik er ook bij. Het is niet veel, we hadden niet veel bagageruimte, maar ik vond het leuk om dit te doen.

Het is altijd goed toeven op het terras van Oasis. Tot onze verrassing wordt er tegenwoordig bier gebrouwen in de Kambos. Het is een karaktervol, natuurzuiver, ongefilterd bier met een frisse smaak. Wat leuk. Ik hou het bij jus d'orange maar Mijn Architect neemt wel zo'n heerlijk Chios biertje.

We rijden weer terug naar ons stekkie in het noorden en lopen het plein met de restaurants op. Deze zijn erg veranderd, allemaal nieuwe eigenaars.
Voor vanavond kiezen we voor Mavro Provato-Bar Restaurant, wat zwarte schaap betekent.
We bekijken de kaart en er zijn wel vegetarische opties. We leggen de eigenaar uit dat we veganistich willen eten.  We bekijken de kaart en hij besluit een speciale pasta te maken. We zijn blij. We zijn in Nederland gewend (als je niet van te voren gebeld hebt om aan te geven dat je vegan wilt), dat men de dierlijke ingrediënten wel wil weglaten, maar dat je dan dus vaak eindigt met salade en patat, wel voor de oorspronkelijke prijs (enkele goeie restaurants uitgezonderd hoor). Deze (jonge) kok kwam gewoon overleggen en maakte voor ons een op het eerste oog simpele pasta, maar zo delicieus van smaak, van de olijfolie, zontomaatjes, de verse kruiden ... o, o, wat een genot. Later bracht hij nog een soort skordalia, een aardappel-knoflook puree die hij even speciaal voor ons had gemaakt.
Het was ongelofelijk! Wat een feest.