Schots gerecht: Haggis

Haggis, een Schots gerecht …

Ik word licht onpasselijk als ik alleen al de ingrediënten lees. Maar veel mensen zijn er lyrisch over, vooral (denk ik) als je niet weet wat er in zit.

Maar ik wil juist wel weten wat er in mijn eten zit.

Haggis is een type vleesgerecht gemaakt van orgaanvlees zoals schapen-hart, long en lever, vermalen met dierlijk vet (reuzel) en het geheel in een schapenmaag genaaid.

Uiteraard moeten daar diverse plantaardige ingrediënten bij om het eetbaar te krijgen.

Op de site Visit Scotland noemt men het vlees i.p.v. organen:

Dit volhardende populaire gerecht is een soort hartige pudding waarbij vlees wordt gecombineerd met havermout, uien, zout en specerijen. Wordt vaak geserveerd met klassieke bijgerechten zoals neeps en tatties (dat is Schots voor koolraap en aardappelen), haggis wordt traditioneel gekookt in een schapenmaag (een historische manier om het vlees te conserveren), maar het merendeel van de haggis die tegenwoordig wordt verkocht is bereid in een synthetisch worstenvel. We zijn het eens dat het misschien niet het meest elegante gerecht op de planeet is, maar het is onbetwistbaar lekker! Nog niet overtuigd?

Hoe vreemd de bereiding van haggis ook klinkt, het eindresultaat is een gastronomisch meesterwerk. Vleesachtig, haverachtig, warm en vochtig, haggis is een overheerlijke maaltijd. Hoofdzakelijk gemaakt van havermout, krijgt haggis een zachte en kruimelachtige textuur - vergelijkbaar met een vulling - een aardse smaak, en, wanneer gecombineerd met zout en specerijen, een kruidige rustieke smaak met een pit! Dat klinkt zeker heerlijk, nietwaar!

Haggis is het nationale gerecht van Schotland en spant de kroon tijdens het traditionele Burns Supper, en hoewel het een Schots gerecht is dat de wereld fascineert, wint het zeker geen schoonheidsprijs! Neem ons op ons woord aan dat hoewel haggis er niet mooi uitziet, het zeker goed smaakt! Bent u al geïntrigeerd?

Jazeker, ik ga dit gastronomisch meesterwerk maken, maar dan wel zonder slachtafval.

Een plantaardige Haggis, als proef. Als het goedgekeurd wordt krijgen mijn gasten dit geserveerd bij de eerstvolgende ELM.

Met een combinatie van verschillende internet recepten koos ik voor de volgende ingrediënten voor de haggis, ik had alleen geen koolraap, maar wel zoete aardappel, dus voor nu voor de puree dat maar even gebruikt.

(Het flesje whisky heb ik al jaren staan, ik weet niet zeker of die vegan is).

Ingrediënten:

4 el vegan boter

4 knoflookteentjes, fijngehakt

2 sjalotjes, gesnipperd

2 blaadjes laurier

1 stengel bleekselderij, fijngesneden

1 wortel, fijngehakt

250g kastanjechampignons, fijngehakt

1 potje kidney bonen, uitgelekt

250g Beluga lenzen, gekookt

50g pompoenpitten

50g zonnebloempitten

600ml bouillon van een paddestoelbouillonblokje

1 el gemalen, gedroogde porcini (of andere gedroogde paddestoel)

1½ tl gemalen zwarte peper 

1 tl piment

snuf gemalen nootmuskaat

1 tl  mosterd

3 tl edelgist

2 tl gedroogde tijm

150 g havermout

1 tl gerookte paprika

zout naar smaak

Verwarm de oven op 175 °C

Doe de boter in een braadpan en laat smelten. Voeg ui en knoflook toe en fruit 3 min.

Voeg bleekselderij, wortel, laurierblaadjes en wat zout toe en roerbak 5 min.

Voeg dan de paddestoelen toe en bak, al roerende, 5 min.

Doe de kidneybonen in een schaal en stamp ze (niet te) fijn. Doe in de pan samen met de linzen en de zaden.

Schenk er de bouillon bij, het paddestoelpoeder, specerijen en kruiden, mosterd en edelgist. Dan de havermout, meng goed en verwarm nog 5 minuten tot het een beetje indikt.

Schep in een ovenschaal en bak 20-25 minuten.

Maak ondertussen de whiskysaus:

250 ml plantaardige room

2 tl mosterd

sap van een ½ citroen

4 tl whisky

een handvol peterselie, fijngehakt

snuf zout, naar smaak

Verwarm de room op laag vuur, klop er de mosterd, whisky, citroensap en fijngehakte peterselie met peper en zout naar smaak door. Indien nodig een indikmiddel gebruiken.

Maak een torentje m.b.v. een serveerring, eerst de puree en daarop de haggis.

Schep de saus ernaast/erop.

Beluga linzen

Telkens neem ik me voor om dagelijks wat peulvruchten te eten. We eten ze wel regelmatig, maar niet elke dag. Dat schijnt gezondheid-technisch wel aan te bevelen zijn. 
Maar kom je thuis na het werk ga je geen peulvruchten meer koken. Oké, er staan altijd wel wat potjes in de voorraadkast (blik vermijd ik liever), maar potjes zijn in vergelijk met gedroogde bonen best duur en er liggen allerlei zakjes met verschillende soorten klaar! Dan moet je vooruit denken, want weken en koken kost tijd.
Ik vond op internet een slimme tip: vries ze in in eenpersoonsporties.

Zo pak je makkelijk wat je nodig hebt, een of twee porties, en zulke kleine porties zijn snel ontdooid.

De daad bij het woord gevoegd. Ik had een zakje van die mooie zwarte beluga linzen liggen, linzen hoeven niet geweekt en hebben niet zo'n lange kooktijd. 

Ik doe de gekookte linzen in muffinvormpjes, laat ze afkoelen, voeg er wat kookvocht bij zodat ze tot een klompje kunnen bevriezen, doe ze een paar uur in de vriezer, dan in een diepvrieszakje en snel terug in de vriezer.

Dat is straks gemakkelijk pakken!
Nu nog meer doen.

Trouwdag

Vandaag zijn we 36 jaar samen en morgen 33 jaar getrouwd. Dat vieren we door lekker te gaan eten met vrienden bij restaurant De Oude Sluis in Zoutkamp. Zie op mijn blog Ontdekking van Groningen hoe het verder ging deze dagen.

Een restaurant waar vlees en vis geserveerd wordt, maar waar ook fantastisch vegan gekookt wordt. We zijn aangenaam verrast door de prachtige en heerlijke gerechten!
Eigenaars Sytse en Famke met team zijn zulke leuke, attente mensen, zij zorgden allen voor een fantastisch avondje uit. Echt een aanrader, ik zou niet-vegans adviseren ook eens een vegan menu te kiezen, alleen maar om eens te ervaren wat daar voor bijzondere gerechten mee getoverd kunnen worden.

Het begon al zo feestelijk, want bij aankomst bleek dat andere vrienden hadden gezorgd  dat er een heerlijke fles wijn voor ons klaarstond!

Dit was het menu:

Cracker met tijm

Soepje van aardpeer en truffel met een mini Bapao met paddenstoel, wakamé en smokey barbecue saus. 

Twee soorten broodjes: spelt-zuurdesem broodjes en ras el hanoutbroodjes met kruidenolie en dip van kidneybonen.

Carrot lox, zoetzure komkommer, zeewierkroepoek, mayonaise van wortel en crumble van hazelnoot en peterselie

Zoetzuur van prei, gnocchi, championcrème met wortel en kletskopjes van gerookte olie

Granité van appel en laurier met schuim van vlierbloesem

Krokant gebakken polenta, diverse groentes, zoetzuur chioggia, bietencréme en kruidenolie

‘Stoofpeer brûlée’, crème van kaneel, sorbet van chocolade en gel van stoofpeer.

Eet Lekker Mee (78)

Deze ELM had een hoog activistisch karakter, ook weer heel gezellig en leuk. 
Er waren gasten, afhankelijk van elkaar gekomen, uit Turnhout en ze kenden elkaar niet.
Zo is er altijd wel iets bijzonders, geen enkele avond is hetzelfde.

Omdat ik net herstellende ben van een nare griep, heb ik het mezelf niet te moeilijk gemaakt, maar iedereen was tevreden.

Het menu:

• Kikkererwtsalade op Chips uit Zee
• Wortel-linzensoep met Naanbrood
• Stamppotje van Zoete aardappel, Aardappel en Pastinaak, Gehakt in Bladerdeeg, Champignonsaus, geroosterde Biet en gefrituurde Pastinaak
• Bosvruchtentaart

Waterkefir

Van Jan Wilde een Tuin kreeg ik bij mijn laatste bezoek een glaasje waterkefir. Ik vond het erg lekker. Ik kreeg ook een potje met kefirkorrels mee.

Ik was het al heel lang van plan om het een keer te maken, ik heb zelfs een boekje in mijn boekenkast staan, en in mijn voorraadkast lag nog een zakje gedroogde kefir, al jaren over de datum. Dat heb ik nu maar weggedaan.

Nu ik levende kefir heb ging ik afgelopen dinsdag aan de slag.

Dit gebruikte ik, ongezwafeld fruit en alles biologisch 

1 gedroogde vijg
1 gedroogde abrikoos
20 g suiker
500 ml water

en de 50 g kefirkorrels

Het is precies zoals Jan zei, het is net een aquarium, er gebeurt van alles in 48 uur.
De vruchten en korrels gaan op en neer, het gaat schuimen en je ziet dat er bubbels in komen.
Na het zeven (alleen plastic materiaal gebruiken) heb ik de korrels gewogen.
De 50 gram is 85 gram geworden. Ik maak gelijk weer een nieuwe versie.

Dan proeven ... en het is heerlijk! Hoe het smaakt? Lichtzurig, bruisend, fris.
Het doet me in de verte aan Rivella denken, hoewel dat ruim een kwart eeuw geleden is dat ik dat dronk.
Het schijnt gezond te zijn, al die probiotica, ik drink het nu regelmatig. Het kan tussen de 0,2 en 2% alcohol bevatten.

Update 24/2: Na twee keer zijn de korrels vermeerderd tot 138 gram! 
De derde versie maak ik met kokosbloesemsuiker, eens kijken hoe dat gaat smaken. Mocht het mislukken heb ik nu in ieder geval reserve korrels!

Het resultaat is een mooie kleur en de smaak is iets minder fris, meer kruidig ... ook heel lekker!

Weekje vasten 2018

Het is weer tijd ... er zitten net wat teveel winterkilootjes in het midden, maar belangrijker zijn de vage PHPD's (pijntje hier, pijntje daar). Ik had wel zin om het weer eens georganiseerd te doen, maar kon niets naar mijn zin vinden. En in de Schouw in Zeeland, hoe super ook, had ik geen zin in (en het geld er niet voor over). Hoewel ik dat ieder zou aanraden als je voor het eerst gaat sapvasten.
Samen met vriendin Alexandra naar het hoge noorden, naar Bad Nieuweschans. We gaan het heel budget doen en slapen niet in Fontana, maar gezellig in Motel Paradiso.
Omdat we ook wel wat actief willen zijn besluiten we om heel mild te vasten, dus ook wat fruit eten en voor Alexandra zo nodig een rijstewafel. We hebben een groot deel van sap en vruchten bij ons en de rest kunnen we bijhalen bij de supermarkt.
Wat vervelend is, is dat ik een griep voel opkomen. Maar we zetten gewoon door.
Het kleine appartement is komende week onze cocon. We voelen ons hier prima en elke dag hangt Het Dagblad van het Noorden aan de deurknop.

Jammer dat ik steeds zieker word, het komt wel goed uit dat het tijdens het vasten is, dan toch geen trek in eten en veel dutjes kunnen doen.
De nachten zijn lastig door het vele hoesten.
Maar wat genieten we, het is vrieskoud en zonnig, de enige echt koude, grijze dag is op donderdag, als we naar Jan Wilde een Tuin gaan.
Het is erg leuk om het samen met Alexandra te doen en zij verdiend een medaille om zonder klagen met iemand te zijn die de halve nacht aan het blafhoesten is.

Dag 1: We reizen beide met een keuzedag, dus dat scheelt alweer, de trein rijdt gewoon zonder hindernissen, we hebben een goede aansluiting naar Nieuweschans. We 'dineren' met sapsoep, lekker groentesap even warmgemaakt en wat komkommer en tomaatjes.
Ik ga dan naar bed en Alexandra gaat het dorp nog even bekijken bij maanlicht.

Dag 2: Als we opstaan licht er sneeuw. Naar Fontana, voor het onvolprezen mineralenbad en Alexandra een rondje sauna.
In de Brasserie nemen we een fruitbowl, helemaal naar onze zin.

Dag 3: Met de trein naar Winschoten en daar op de OV-fiets naar Jan Wilde een Tuin. Wat is het koud! Daar aangekomen krijgen we warme slofjes, lekker thee, kefir en sapsoep. Kefir is weer helemaal terug en we krijgen allebei een potje mee (kom ik nog op terug).
En natuurlijk een rondleiding door de wintertuin.

Dag 4: Weer het mineralenbad van Fontana, het schijnt ook goed te zijn voor de luchtwegen, dus hoop ik daar ook profijt van te hebben. Verder bezoek ik hier een huisarts, toch maar iets vragen voor het gehoest.

Dag 5: Vandaag komt Mijn Architect ook een nachtje, we gaan vanavond uit, hopelijk lukt dat met al het gehoest. Alexandra en ik huren fietsen en maken een klein Dollard rondje. Het is zulk prachtig weer en hopelijk geeft het me wat meer lucht. Getwijfeld, maar ik meld met toch maar ziek, ik kan a.s. maandag niet zo naar mijn bewoners, volgens mij jaag ik ze gelijk de dood in als ik ze aansteek. Wat meer foto's op de andere blog.

Dag 6: Vertrek naar huis, we gaan even langs de Oude Gasfabriek, daar is een Vegan Fair, maar het is te druk, te onoverzichtelijk en eigenlijk voel ik me te beroerd voor zoiets, dus gaan we gauw naar de Herbivoor, voor een troostvolle kom linzensoep en daarna naar huis.

Ik realiseer me dat ik, zover ik weet, voor het eerst griep heb. Ik had in het verleden wel verkoudheden of voelde me grieperig, maar dat was geen griep. Nu ik het echt heb, weet ik wat het is en hoop het nooit meer te krijgen. Wat een verschrikking!

Verkoop huis (4)

We hebben weer diverse bezichtigingen gehad. We merken dat het aantrekt, zoals je steeds hoort. Er is een wel heel enthousiaste gegadigde ... zou het gaan gebeuren?
Spannende tijden ...

Eet Lekker Mee (77)

Een vrolijke avond met mijn zus en haar vriendinnen, de Maaslandse dames.

• Knolselderijsoep met Peterseliecashew-room
• Gegrilde Witlof, Parelcouscous in bietensap, fluwelen Aardpeersaus, Raita
• Zoete aardappelpuree, Courgette-fritter, gepofte Biet, Champignonsaus, Rode ui confituur
• Bosvruchtentaartje

Ampikkelateur

Een welbestede zondag: schoonmaakactie van de PvdD en aansluitend Docudinner bij plaatselijk Lunchcafe Curcuma met mooie film Okja inclusief een lekker hapje!

Ik had Okja al gezien, maar wil hem best nog een keer zien.

Zo'n schoonmaakactie van de Partij voor de Dieren is wel een belevenis. Je schrikt je rot wat er allemaal op straat en in de bosjes ligt ... ongelofelijk.

Terwijl ik steeds dacht dat het verveelde pubers zijn die dat deden, (want daar fiets ik 3x per week achter en zie diverse flesjes, blikjes en chipszakken het groen in vliegen) zie ik het tot mijn verbijstering ook volwassenen doen, zelfs mensen van mijn leeftijd. Terwijl onze generatie toch nog leerde om je afval gewoon weer mee naar huis te nemen.

Het is een geweldige actie van de PvdD, het zal nog vaker gebeuren nu verkiezingstijd nadert.

En wat geef je hier een positieve boodschap mee, beter dan ballonnen of rode rozen (PvdA) vol gif en wie weet uit Kenia.

Met zo'n prikker een peukje oprapen vereist nog wel wat handigheid.

Binnen no-time hebben we ongelofelijk veel grote vuilniszakken vol, bizar!

Dit is wel even ander koek dan het ene blikje of flesje dat ik van mezelf per dag moet oprapen.

De volgende dag had ik wel een pijnlijke hand en arm èn een blaar, maar leuk was het om een keer mee te doen.

Diner op Verzoek (4)

Vandaag een Diner op Verzoek (DOV), het verschil met Eet Lekker Mee (ELM) is dat Mijn Architect en ik niet mee eten, maar zijn de gasten onder elkaar, met eigen gezelschap. Incidenteel vindt zoiets plaats.
Ik vind het ook heel leuk om te doen, hoewel er dan wel wat meer afstand tot de groep is.
Vanavond een kunstzinnige groep.
Ik heb weer het maandmenu van januari gekozen, iets aangepast ... met een rood thema...

• Wortel-Rodelinzensoep met Cashewroom en geroosterde Kikkererwten
• Gegrilde Witlof met parelcouscous in bietensap, Raita en Aardpeersaus
• Zoete Aardappelpuree met gebakken Aubergine, gepofte Biet, Champignonsaus en Rode-Uiconfituur
• Chocolademousse met Frambozencoulis

Eet Lekker Mee (76)

De tweede ELM van dit jaar was een gezellige avond met zeven enthousiaste dames!

Verbazing over en interesse naar hoe je plantaardig kookt.

Zelf was ik niet helemaal tevreden over de balletjes, ze waren tiets e droog vond ik, maar niemand heeft geklaagd. 😅

Menu:

Rode Paprikasoep met Cashewroom en geroosterde Kikkererwten

Gegrillde Witlof, Parelcouscous gekookt in rode Bietensap, Topinamboersaus en Raita

Zoete aardappelpuree met Walnoot-Champignon Gehaktballetjes
Geroosterde Chioggiabiet en Paddestoelensaus

Chocolademousse met Frambozencoulis

Change the System!

Het is de laatste dag van de tentoonstelling Change the System in Museum Boijmans van Beuningen. 

'Change the System' toont design van ontwerpers, die de ambitie hebben om de wereld te veranderen - in kleine stappen of met een groot gebaar. Met werk van meer dan vijftig ontwerpers en kunstenaars geeft de tentoonstelling een beeld van de veranderkracht van het hedendaags design: maken we de zee weer schoon van plastic, bouwen we een wereld zonder kunststof, zetten we grafisch design in om het maatschappelijke debat helder en scherper te krijgen?

Het is een boeiende tentoonstelling (het is sowieso altijd fijn om naar Boijmans te gaan), en wat ook leuk is dat tijdens deze tentoonstelling op de menukaart uitsluitend plantaardige gerechten staan! Tijdens de duur van de tentoonstelling is in samenwerking met studenten van Wageningen de duurzaamheid van elk gerecht uitgedrukt in een CO2 besparing, uitgedrukt in autokilometers en de watervoetafdruk gerelateerd aan de waterbesparing ten opzichte van de vorige menukaart. Lees meer op de site van het museum.

We starten in de Espressobar en het stemt ons al gelijk vrolijk dat er keus is tussen cappuccino met soja- of amandelmelk.

De dames achter de counter vertellen dat er veel gemor was, dat mensen zelfs kwaad werden dat er geen "gewone" cappuccino was. Dat men discussies begon over dat sojamelk niet gezond zou zijn, bladiebla.

We zijn het met elkaar eens dat het vreemder is dat men die discussies nooit begint als er alleen koeienmelk beschikbaar is.

Wij waren wel blij, ook met het vegan gebak.

De vaste collectie, nu in de nieuwe opstelling genaamd, De collectie als tijdmachine, vond ik verrassend. Ik heb Van Gogh gezien, en Rembrandt, Cezanne, Magritte, Dali en Kandinsky en Jheronimus Bosch en nog veel meer.

Ik was zeer onder indruk van The Colony, een video-installatie op gigantische schermen over guanowinning die nog steeds plaatsvindt.

In ‘The Colony’ onderzoekt de Vietnamees-Amerikaanse kunstenaar Dinh Q. Lê de hebzucht, absurditeit en het menselijk leed dat gepaard gaat met imperialisme, zowel in het verleden als in het heden.

Maar vooral de tentoonstelling Change the System was de moeite waard!

We gaan in het Paviljoen iets eten. Er staan leuke gerechten op de kaart, maar omdat het de laatste dag is, is niet alles meer verkrijgbaar. We informeren of er nog wel vegan opties op de kaart blijven, die vraag was er vaker, dus wie weet.
Ik neem de pickled courgette en Mijn Architect de geroosterde aardappel, heel lekker allemaal, wel wat weinig.

We besluiten na het museum nog even naar Spirit te gaan, een plek in Rotterdam waar je heerlijke vegan gerechten zelf kan opscheppen.

... en een citroen-meringue aquafaba taartje toe!

Earthlings Experience Gouda

Vandaag is er in Gouda een Earthlings Experience. Meestal vinden deze plaats in grotere steden, ik vond het altijd indrukwekkend om de foto's daarvan te zien.
Het is een groep mensen die in formatie staan en laptops of tablets vasthouden waar undercover beelden te zien zijn gemaakt door Animal Rights. Dit om mensen te informeren over wat er allemaal in de vee-industrie gebeurd.

Anderen (en ik, want ik kreeg the beelden niet gedownload op m'n ipad) houden bordjes vast met Watch to see why we’re here en er worden brochures uitgedeeld.

Gekleed in het zwart, soms met maskers of zonnebrillen, om anoniem te zijn, het gaat om de beelden en de boodschap.

Omdat het hier in Gouda is, heb ik me aangemeld als deelnemer, makkelijk voor mij.

Maskers zijn verboden in Gouda, ze mogen alleen kort op voor een fotomoment.

Het was vandaag een grijze, koude dag. Gouda lijkt mij een lastige plaats voor zoiets. Naar mijn mening zijn hier weinig mensen geïnteresseerd of willen er iets over weten. 
Maar de deelnemers zijn zulke gemotiveerde (en lieve) mensen, zoveel bewondering voor!

Als je een middag op de markt staat, valt pas echt op hoe gigantisch veel bontkragen er zijn. Men heeft gewoon geen idee! Er worden veel brochures uitgedeeld en er wordt toch wel in gesprek wordt gegaan, te zien in dit mooie filmpje gemaakt door Francois Carreau:

Gisteren heb ik alvast twee grote pannen soep gemaakt, voor na de demonstratie. Twintig man komen er op af, alle leeftijden, maar vooral jonge mensen, reuze gezellig en ik vind het super hoopgevend dat een deel van onze jongeren zo geëngageerd is!
Bijzonder om zoiets eens mee te maken en ik was niet eens de oudste!

Crème van Aardpeer

Aardpeer, ik had er afgelopen jaar maar weinig op mijn dakterras en hele kleine, dus maar een paar gekocht bij de natuurwinkel. De Fransen gebruiken de naam topinambour, krijgt het gelijk iets culinairs, vind ik.
De Engelsen zeggen Jeruzalem artichoke ... en er is een link met Terneuzen.
Hier vind je meer over de naamgeving.

Deze bereiding geeft een heerlijke, aparte saus. Ik serveerde deze saus bij de ELM's in januari, bij gegrilde witlof en parelcouscous gekookt in bietensap.

200 g aardperen

100 ml troebel appelsap (een andere keer gebruikte ik kweepeersap, ook erg lekker)

stukje foelie

1 sjalot, in stukken

2 dl haverroom

2 dl sojamelk

limoen- of citroensap

peper en zout

Schil de aardperen en snij in stukken. Zet op met foelie, appelsap, melk, room en de stukken sjalot. Breng aan de kook en laat sudderen tot de aardpeer zacht is. Verwijder de foelie.
Passeer door een roerzeef, breng op smaak met wat citroensap en peper in zout.

vrij naar:

Jonnie Boer

boek Puur Natuurlijk