7e Dag No Impact Week 2013 - NL Doet

Doe iets goeds voor je omgeving is het thema van vandaag. Ik was al begonnen met wollen mutsjes te breien voor baby's in Tajikistan of Kirgizië, van Save the Children, maar ik ben niet zo'n held in breien, het zijn er uiteindelijk maar drie geworden. Nou ja, het was goed bedoeld.

Verder ik heb ik me eindelijk als bloeddonor aangemeld, dat staat al jaren op mijn todo-lijst, maar ik durfde nooit. Het eerste bezoek aan Sanquin is achter de rug, nog geen bloed geven, maar eerst vier buisjes afgenomen voor onderzoek … als ik niet kijk valt het best mee. Dit was maar een kleine aderlating, nog even afwachten hoe ik het bloedgeven ervaar.

Het zal nog tot 30 mei duren, voordat het zover is. Ik lach wel op de foto, maar vind het doodeng ... zo'n dikke naald in mij.

De leukste Doe iets goeds-klus was vandaag, in het kader van NLdoet, de grootste vrijwilligersactie van Nederland.
Als klus had ik gekozen voor een zorgboerderij in Haastrecht waar een betonnen stalmuur wit geverfd moest worden. Mijn Architect gaat ook mee.

We waren met z'n vijven en het verven ging heel vlot. 

‘koealitytime’

Wat zijn ze toch leuk die koeien, zo nieuwsgierig als ze zijn!

Een van de koeien was drachtig en er was een grote kans dat het vandaag zou gebeuren.

We werden ook verwend, 's morgens bij de koffie heerlijke appeltaart, bij de lunch erwtensoep, broodjes, krentenbollen en fruit en natuurlijk melk.

Toen ik na de lunch terugkwam in de stal en langs de drachtige koe liep … zag ik opeens een prachtig kalf, nog wat wankel op z'n pootjes staan. Nou ja zeg, tijdens de lunch geboren, zonder dat er iemand bij was.

Verbaasd en ontroerd kijk ik er naar. 

Alle tante's willen ook even kennismaken

Ik ken alleen beelden van de TV, als zo'n kalf met touwen en gedoe eruit getrokken moet worden, deze koe deed het even terwijl wij aan het lunchen waren.

Wat een cadeautje voor ons vrijwilligers, wat een mooi beestje en ja… hoera het is een meisje!

Klus geklaard!

Wat een heerlijke dag was het, mooi hoe de stal opknapte van een beetje verf.

Mijn Architect had allerlei ideeën voor iets creatiefs op die muren, maar dat was nu niet de bedoeling. Hij kon het niet laten om toch nog een signatuurtje achter te laten: stiekem nog twee vierkanten schilderen. Het leek even alsof het lichtvlekken van de dakramen waren en het is net of deze koe er verbaasd naar kijkt.

Hier nog een filmpje van moeder en dochter koe!

6e Dag No Impact Week 2013 - Water

Ik denk dat ik zuinig met water doe, maar dat zijn maar druppels op een gloeiende plaat.

Zoals geen kraan laten lopen bij het tandenpoetsen, niet dagelijks douchen, opvangen van het water van de douche voordat het warm wordt en dat gebruiken voor toilet doorspoelen, minder de wasmachine gebruiken. Ik heb een regenton op het dakterras en dat regenwater is voor de planten in de zomer. Maar we spoelen het toilet toch door met drinkwater, dat is eigenlijk te gek voor woorden. Misschien moeten we eens kijken wat de aanleg van een regenwatertoilet zou kosten.

Waar we wel heel water mee besparen is geen of heel weinig vlees eten. Voor de productie van 1 kilo vlees is ruim 15.000 liter water nodig!

Kijk dat scheelt.

Verder vraag ik in een restaurant altijd om kraanwater bij het eten. Ik liet me altijd afschepen met ‘Wij schenken geen kraanwater’, maar ik heb me voorgenomen dat niet meer te pikken. Dat vind ik wel lastig, want het zou zo je etentje kunnen verzieken. Restaurants waar dat gezegd is zijn mij wel als klant kwijt. Ik vind het milieuaspect hier het belangrijkst. Al dat onnodige vervoer en al dat plastic, het drinkwater in Nederland is prima!

Wereldwaterdag 22 maart 2013

5e Dag No Impact Week 2013 - Energie

Ik denk dat ik heel zuinig met energie omga, maar blijkbaar gebruik ik toch nog teveel.

We stoken heel zuinig, onze ketel is nu tien jaar oud, ons huis niet supergeïsoleerd, we hebben inmiddels de meeste ramen vervangen door dubbelglas, behalve de erker aan de voorkant, dat is wel een groot vlak enkel glas. Ik sluit de gordijnen vaak en gooi ze bij zon weer gauw open.

We hebben een bovenhuis en als de winkel onder ons dicht is merken we dat aan de koude vloer. Dus dan dikke sokken en pantoffels aan!

Waarschijnlijk ben ik in vergelijking met anderen toch wel zuinig en gebruik niet teveel, maar als ik het bijvoorbeeld met de blog Zuinig Aan vergelijk, voel ik me een grote verspiller.

We doen wel alle kleine dingen, zoals licht uit waar je niet bent, spaarlampen, geen stand-by, petroleumstel gebruiken, enz. We hebben afgelopen jaar bij de energieafrekening toch weer geld teruggehad, daar was ik erg blij mee, ik hoopte het wel, maar rekende er niet echt op.

Elektra

Dit was ons verbruik afgelopen jaar:

Gas 1049 m3

Elektriciteit laag tarief 1275 kWh

Elektriciteit normaal tarief 1354 kWh

Is dit veel of valt het mee, ik weet het niet precies.

Gas

Nu ik mijn streefverbruik op deze uitkomsten heb aangepast, schieten we wel weer door de rode lijn.

Het is extreem weer voor maart, maar we houden de thermostaat toch vrij laag.

Soms wel deprimerend die overzichten!

De oven en de wasmachine gebruiken veel stroom, zoals ik al eerder zei, die gebruik ik alleen in het weekend. Ik heb in vorstperiodes wel eens de koelkast uitgedaan, maar dat leverde niet veel op en met telkens de deur naar buiten openen om iets pakken verloren we ook weer warmte. We koken elektrisch, ik kook wel regelmatig voor twee dagen.

We hebben geen diepvriezer, geen droger en andere energieslurpers.

We zouden ons misschien ook meer moeten verdiepen in prijzen bij andere leveranciers, er zijn mensen die telkens weer overstappen, maar ik heb daar zo geen zin in om me daar in te verdiepen. We hebben een keer een advies laten maken, maar dat kwam op bijna hetzelfde uit.

Wat een gedoe, en dat geldt ook voor telefoon, kabel, verzekeringen … ik vermoed dat ik veel meer zou kunnen besparen als ik maar zin en tijd had om dat allemaal uit te zoeken.

Maar goed, we blijven er naar streven om ons energiegebruik te beperken. We betalen nu een maandelijks voorschot van 120 euro, dat is voor ons doen wel redelijk denk ik, en hopelijk krijgen we volgend jaar weer wat terug.

Ik weet niet hoe ik nog verder kan besparen op de energienota, tips zijn welkom, maar ik ga niet uren in de bibliotheek of zo zitten om thuis energie te besparen, ik ben namelijk erg graag thuis!

4e Dag No Impact Week 2013 - Voedsel

In januari deed ik mee met Fris & Fruitig, 21 dagen eten zonder dieren of planten te hinderen, beschadigen of te doden. Dat niet doden van planten vond ik een beetje mal en was absoluut niet duurzaam, maar het moest natuurlijk niet te makkelijk zijn. Nu was het een bijzonder leuke uitdaging en voor het goede doel, namelijk geld ophalen voor Wakker Dier. Wat dat me gebracht heeft is voornamelijk inspiratie om nog avontuurlijker te koken en bewustwording wat je voedsel nou eigenlijk is.

Nu loopt de actie Dagen zonder Vlees. Thuis lukt het prima zonder vlees. Als we op stap zijn vind ik dat lastiger en heb vaak geen zin in wat er vegetarisch wordt aangeboden. 

Maar ik vind het toch steeds moeilijker om vlees en zuivelproducten te gebruiken.

Al dat dierenleed, ik kan gewoon niet meer wegkijken. Ik volg een aantal sites die informeren over dierenleed. Wat ik daar zie is soms erg heftig, maar dat sterkt me wel om door te zetten.

Ik zie echt verbijsterende, ongelofelijke dingen. 

En dan nog al dat gesjoemel met ons eten. 

Ik ben al zeker een half jaar bezig om een standpunt in te nemen.

Soms koop nog wel vis, hoewel dat eigenlijk ook niet meer kan. 

Ik vind het inmiddels heel normaal om bewust met mijn eten bezig te zijn, kritisch te zijn over wat er inzit en waar het vandaan komt, terwijl mensen in mijn omgeving vinden dat mijn manier van eten juist raar is.

Dat men zich nog steeds zonder na te denken laat leiden wat de supermarkt en de reclame voorschrijft en dat dan normaal vindt. Dat vind ik raar.

Wij noemen ons flexitariërs, dat omschrijft ons eetgedrag op dit moment het beste.

We eten vaak vegetarisch, maar zijn geen vegetariërs, soms kook ik veganistisch, hoewel we geen veganisten zijn. Voedsel en manieren van eetwijzen heeft altijd m'n grote interesse, ook Raw Food vindt ik interessant. Laatst las ik over Paleo, dat weer heel andere uitgangspunten heeft, wel vlees, geen zuivel en granen. Al die verschillende manieren hebben goede en minder goede kanten en ik zal me daar nog verder in verdiepen.

Ik heb al vaker geschreven over m'n Odin-groentepakket, dat ik geen voedsel weggooi, geen snoep en koek koop, maar liever zelf wat maak als ik trek heb. Ik probeer steeds meer de supermarkt te mijden.

Dat gaat gewoon door en in deze No Impact Week kook ik zo sober mogelijk, bijna geen boodschappen doen, is ook lekker goedkoop.

Nog even het receptje van vanavond, we aten een simpele schotel van quinoa met groente en vegetarische spekjes, snel klaar en lekker, voor 2 personen:

120 g quinoa

een halve stronk paksoi, stelen en blad apart

1 rode paprika

1 ui

kleine prei

1 knoflookteen

korianderpoeder, gemberpoeder, chilipeper, karwijzaadjes, peper en zout

scheutje sojasaus

half bakje spekjes van de vegetarische slager

olie

peterselie

De quinoa afspoelen en gaarkoken

De groente kleinsnijden, met de specerijen in olie bakken, zachtjes laten smoren, met een scheutje water en sojasaus. De laatste minuten het fijngesneden blad van de paksoi toevoegen

De vegaspekjes in andere pan in wat olie knapperig baken en met wat fijngesneden peterselie over de schotel strooien.

Nu ik koeien en varkens wat beter heb leren kennen zijn ze eigenlijk niks anders dan honden of katten, en die eten we toch ook niet.

Maar je moet je willen verdiepen in een andere manier van eten, het zien als een avontuur en open staan voor het nieuwe en vreemde.

Ik ben al weer wat verder dan in de NIW van vorig jaar, soms is het nog een strijd, maar elke stap is er een. Iedereen in z'n eigen tempo en ooit zullen we het uiteindelijk met elkaar eens zijn … wat wij met dieren doen kan gewoon niet meer.

Achter gesloten deuren

Compassion in world farming

CCTV-for-ALL-Slaughterhouses

3e Dag No Impact Week 2013 - Vervoer

Verbrand calorieën, geen benzine

Kijk, dat doe ik al meer dan vijf jaar, want zolang zijn wij al autoloos. Ik doe alles op de fiets en lopend. Vakantie en weekendjes-weg doen we met openbaar vervoer en heel soms met een huurauto. Helemaal blij zijn wij als men ons z'n auto wil lenen, maar ik vraag er niet meer om, dat vind ik te ingewikkeld. Of ben ik te trots voor … we kunnen ons prima redden zonder auto en we zijn niet zielig.

En inderdaad, zoals No Impact Man Colin er ook achterkwam, wij ervaren ook dat vervoer-op-eigen-kracht veel minder stress veroorzaakt. In de file staan vind ik veel erger dan op een trein wachten.

We zijn pas nog voor een paar dagen naar Texel geweest, met openbaar vervoer was het een hele onderneming, maar het is te doen!

Sinds vorig jaar vermijd ik liften en roltrappen, m'n conditie gaat zodoende met sprongen vooruit.

Dus het thema van vandaag is voor mij amper te verbeteren, dankzij het autoloos zijn.

Nog even over fietsen … ik vind het heerlijk! Alle muizenissen verdwijnen uit je hoofd. Toevallig is de dinsdag een echte fietsdag voor mij, ik moet voor m'n werk naar cliënten fietsen, op drie verschillende locaties.

Vanmorgen was het nog wel fris … maar daar kun je je op kleden. Ik heb sowieso liever kou dan regen.

Ik verbaas me er wel over wat ik onderweg zie: pubermeisjes op de fiets of scooter in een dunne legging, korte sokjes en gympen. Een kort jasje met blote rug. Duh … en maar mopperen dat het zo koud is.

Ik hoorde het vandaag tig keren … Koud hè? De temperatuur was hier rond de 0°C, maar echt koud vond ik het niet. Even een stukje met snijdende tegenwind.

Nu heb ik zelf wel heel veel kleding aan, plus een dik ski-jack en een sjaal, muts en dikke handschoenen en ben ik in de leeftijd dat er regelmatig een opvlieger langs komt … verder heb ik de neiging om (voor mijn doen) hard te fietsen … dus krijg ik het behoorlijk warm onderweg.

Als ik dan een tijd bij mijn cliënten in huiskamers was waar het minstens 25°C is, kun je je misschien voorstellen dat ik blij ben als ik weer naar buiten mag?

Wat een onzin, het was juist heerlijk fietsweer, geen regen of sneeuw, wel koud, maar het werd zonnig in een prachtige blauwe hemel! Al dat geklaag ... weet je waar het pas echt koud is?

Vandaag alleen een prei en een rode paprika gekocht, zonder verpakking. Met de afgeprijsde paksoi van afgelopen zaterdag (helaas wel in plastic) en met mie, ui, sojasaus en specerijen uit de voorraad en omelet een lekkere simpele vegetarische mie gemaakt.

Huisvlijt

Ooit heb ik van een van mijn werkgevers een prachtige grote regenboogkleurige paraplu gekregen. Na een keertje gebruikt klapte hij de verkeerde kant uit, baleinen (heet dat zo?) vervormd, dus niet meer bruikbaar voor z'n oorspronkelijke doel, te weten mij drooghouden bij een flinke regenbui.
Geen afval produceren … ik had het doek van deze kapotte paraplu bewaard met het idee daar kan ik nog wat mee. Ik heb er groentezakjes van gemaakt voor de kleine hoeveelheden groente die ik naast de Odintas, bij de Natuurwinkel koop.

Even snel onder de naaimachine, hoeft helemaal niet netjes, koordje erdoor … klaar. In de mooiste kleuren!

Als ze vies zijn kun je ze uitspoelen en laten drogen, zo zijn ze lang bruikbaar. De prijsstickers plakken er niet goed op, dus zijn weer makkelijk weg te halen. De zakjes wegen net geen 10 gram.

En wat krijg ik leuke reacties in de winkel! Nu nog bij AH durven. ‘Gek mens met haar zelfgeknutselde zakjes’.

2e Dag No Impact Week 2013 - Afval

Greenpeace

Vandaag staat afval centraal … mijn afval. Ik vind dat ik daar redelijk mee omga. Het kan nog steeds beter, ik koop nog teveel in plastic verpakking, zoals champignons, yoghurt enz. Maar ik word steeds kritischer en minder gemakzuchtig.

Bij losse dingen zoals in een warenhuis, zit je aanschaf vaak heel snel in een zakje, vroeger liet ik het dan maar zo, nu zeg ik dat ik geen zakje hoef en laat de verkoopster het er weer uithalen. 

Als ze het van te voren vragen of ik een zakje wil, geef ik wel altijd een compliment: nee dank je, wat goed dat je het eerst vraagt.

Op de markt bij de groentekraam moet je snel zijn: Doe maar gelijk in m'n tas! Want anders gaat elk enkel stuk in een apart wit plastic zakje. Als ik niet snel genoeg ben, of even niet oplet, laat ik de marktkoopman het weer uit het zakje halen, maar dan moet je wel sterk in je schoenen staan, je kunt een diepe zucht krijgen en men wordt er erg sacherijnig van.

Maar ik dus ook, van al dat plastic. ‘Heeft u wel eens van de plastic soep gehoord?’ vroeg ik laatst. Zegt zo'n slimmerik dat je het ook niet in zee moet gooien.

Verder doe ik het hetzelfde als vorig jaar, maar nog wat strenger. Een komkommer koop ik niet in plastic, bananen ook niet … dat vind ik zo'n onzin.

Maar soms heb je geen keus zoals bij spinazie bijvoorbeeld. Zoals gezegd het kan nog steeds beter, ik lees met bewondering blogs waar geen wasmiddel, shampoo e.d. wordt gekocht, maar allemaal zelfgemaakt. Dat is nog een uitdaging voor me!

Ik heb al jaren geen krant meer en een nee/nee-sticker op de brievenbus, dus we hebben weinig oud papier en glas gaat netjes in de glasbak, dus dat is eigenlijk geen afval meer, denk ik maar grondstof om iets nieuws van te maken. Plastic wordt in onze gemeente ook opgehaald.

Glazen potjes worden voor de homemade jam e.d. bewaard. GFT breng ik naar een bak aan het eind van de straat.

Verder wordt hier niks vervangen tot het versleten of niet meer te repareren is. Zodoende hebben wij nog steeds een stokoude TV en mijn oude nokiamobiel roept veel hilariteit op … maar ja, hij wil maar niet kapot.

Andermans afval is nog steeds een ergernis … dagelijks raap ik wat op in mijn straat, maar ik word helemaal naar van de smerigheid voor mijn deur. Daar liggen steeds vaker peuken, rochels en hondedrollen, dat ben ik echt zat, dat kost me dagelijks wel een paar emmers water.

Schuin onder ons zit een kapper, en de buiten rokende clientèle gooit de peuken voor m'n deur, maar vooral dat gespuug, getverderrie wat goor, ik sta het kokhalzend weg te vegen.

Vandaag dit geknutseld en op de voordeur geplakt … zou het helpen?

En dan vraagt NIW nog om vijf dingen op te schrijven waar ik dankbaar voor ben:

1. Dat ik vandaag op mijn werk mensen weer enthousiast heb gekregen
2. Dat ik het, ondanks de kou, heerlijk vind om naar werk en weer naar huis te fietsen
3. En dat ik het 's avonds thuisgekomen lekker warm in huis vind, terwijl het 15°C is …
4. Dat ik dan samen met mijn man, ondanks alle zorgen, van een wijntje kan genieten
5. Dat ik zo positief en optimistisch ben ingesteld

1e Dag No Impact Week 2013 - Consumeren

No Impact Week 2013

No Impact Week is een experiment van een week. Over het verbeteren van kwaliteit van leven voor jezelf en anderen.  Een onderzoek of een levensstijl die beter is voor de planeet ook beter voor jezelf is. Om je gedrag te veranderen, het gaat om leren en bewustwording, niet het perfect uitvoeren van alle stappen, want ... elk stapje telt.

Ik heb ook meegedaan met de vorige NIW in 2011. Als ik het teruglees, hier, zie ik dat ik veel dingen die ik toen invoerde ben blijven doen, zoals niet meer elke dag douchen, minder kopen, minder vlees eten en minder verwarmen. Maar het kan nog beter, dus doe ik dit jaar weer mee.

Dit jaar is de opzet min of meer hetzelfde:

zondag: Consumeren

maandag: Afval

dinsdag: Vervoer

woensdag: Voedsel

donderdag: Energie

vrijdag: Water

zaterdag: Doe iets goeds

zondag: Eco zondag

Vandaag staat dus 'Consumeren' centraal, eigenlijk ‘Consuminderen’. Deze week niks nieuws kopen, behalve voedsel.

Dat valt me niet moeilijk, trouwens er is ook geen geld om iets te kopen, ik ben al blij als ik m'n vaste lasten kan betalen.

Ook moet je je afval bewaren om te kijken hoeveel je produceert, maar dat heb ik vorige keer gedaan, en daar valt voor mij niet zoveel te verbeteren, dus dat bewaren sla ik even over.

Ik was van plan deze week geen verwarming aan te doen, maar dat besluit nam ik vorige week met die prachtige lentedagen. Dat is nu wel anders! Maar ik ga toch zo min mogelijk gas gebruiken!

Inderdaad wat dikker aankleden en dekentjes voor op de bank. Kaarsjes aan geeft ook wat warmte.

Mijn overjarige elektrische oven gebruikt volgens mij best veel stroom, dus die gebruik ik alleen in het weekend, dan hebben we laagtarief. Ook wassen doe ik alleen in het weekend. Mijn petroleumstel ga ik weer wat regelmatig gebruiken.

Verder ga ik deze week nog meer budget-koken, zoveel mogelijk van wat er in huis is en zo min mogelijk bij te kopen. Ik doe al mee met Dagen Zonder Vlees, ik ga zuivel beperken deze week, dus ook wel eens een vegan-maaltijd. Toen ik met Fris&Fruitig meedeed kwam ik ook Raw-Food tegen, daar wil ik ook meer mee gaan experimenteren.

Afgelopen vrijdag heb ik een maaltijd gemaakt die nog geen euro p.p. was. Ik heb wat blikken kikkererwten en tomatenblokjes gebruikt die er al een poos stonden. Verder een winterwortel, een appel, ui en knoflook. Het enige wat ik bijgekocht heb was een doosje bio-champignons met een 35% sticker. We hebben er twee dagen van gegeten, de tweede dag heb ik een rest speltpasta toegevoegd en met wat geraspte kaas was het weer een andere maaltijd. Hier vond ik de inspiratie.

Zo ga ik me deze week maar eens verder verdiepen in hele goedkope recepten!

Vandaag wordt het spaghetti putanesca:

Heksenprotten

Op de zeer lezenswaardige site Kruidjes.be van Daniëlle Houbrechts staat

een recept van 'Heksenprotten’, een Vlaamse naam voor havermoutkoekjes. 

Ze zijn trouwens erg snel op, maar havermout schijnt zo gezond te zijn, dat je er best eentje extra mag nemen!

De appelmoes en het lijnzaad gebruik ik ter vervanging van de 2 eieren in het recept, werkt prima!

150 g plantaardige boter

250 g havermoutvlokken

1 appel, tot moes gekookt met wat kaneel
1 eetl. gemalen lijnzaad met wat water tot een papje geroerd

1 theelepel vanille-extract

1 eetlepel gedroogde moerbeibesjes, tot poeder gemalen (fac.)

100 g suiker

100 g bloem

1 theelepel bakpoeder
snufje zout

Zo maakte ik ongeveer 50 Heksenprotten (op de website vind je nog allerlei tips voor variaties):

Smelt de boter in een pan op zacht vuur, laat niet bruin worden. 

Meng er de havermoutvlokken bij en verwarm nog 1 minuut zachtjes, blijf roeren met houten lepel. Haal de pan van het vuur.

Mix in een kom de appelmoes en het lijnzaadpapje met de suiker, het vanille-extract, snufje zout en het eventuele moerbeipoeder. Roer het havermout-botermengsel erdoor en zeef de bloem met bakpoeder erboven. Roer het geheel goed door.

Leg bakpapier op de bakplaat. Ik gebruikte een kleine ijsbolletjestang om kleine bergjes te maken en strooide op een deel wat sesamzaadjes. Druk ze eventueel iets platter met een theelepeltje.

Leg ze op 3 cm afstand van elkaar. Bak ze op 180° C in ongeveer 30 min. goudbruin. 

Hou je in tot ze wat afgekoeld zijn!

Op het eerste gezicht … in de berm (1)

Gek hè, is het 1 maart en begint de meteorologische lente, merk je het ook gelijk. Nog niet veel zon te zien … maar het zit in de lucht. Ik werd vanmorgen wakker van het geluid van een merel en de koolmeesjes doen weer druk op het dakterras.

Vanaf nu hier regelmatig de groei en bloei van een aantal bermen waar ik onderweg naar het werk langsfiets …

Vandaag in Berm 1 nog niet veel gespot … behalve dat er deze bordjes geplaatst zijn en dat er sneeuwklokjes bloeien.

Hier de vorige ‘Op het eerste gezicht 2013’

Het Kleine Huis - Kookboek

illustraties van Garth Williams

Vroeger keek ik op TV graag naar de ‘Kleine Huis’ serie over Laura Ingalls.

Ik vond het zo romantisch en je kon er lekker bij wegdromen.

Ik weet natuurlijk wel dat het in die tijd van pioniers vaak bittere armoe was, keihard werken en dat de realiteit helemaal niet zo romantisch of gezellig was.

In die tijd stond de dag helemaal in het teken van de voedselvoorziening, verbouwen van voedsel (met misoogsten en rampen), jagen, vissen. Dan het wecken, inmaken en koken. Ik vond het in die serie altijd zo leuk om het te zien als er eten werd klaargemaakt.

De serie is gebaseerd op de tien boeken die Laura Ingalls Wilder (Pepin, Wisconsin, 1867) op latere leeftijd schreef over haar jeugd en de omzwervingen met haar pioniersfamilie door de staten van Amerika.

Er bestaat zelfs een zeer complete website met forum en al.

Van die boeken zelf heb ik er maar één gelezen, leuk, maar alles wordt erg uitgebreid en levendig beschreven, daar moet je wel van houden.

Toen kwam ik erachter dat er ook een ‘Het kleine huis Kookboek’ bleek te bestaan.

Op boekenmarkten, tweedehandswinkeltjes en internet speurde ik al heel lang naar dit boek. Ook de bibliotheek hier had het niet.

Opeens vond ik het op de landelijke site van de bibliotheken.

Voor drie euro kon ik het naar mijn bibliotheek laten komen en kon het toen dus eindelijk lezen. En wat vond ik het leuk!

Barbaba Walker heeft dit boek samengesteld met de pioniersrecepten uit de ‘Kleine Huis’-boeken en de recepten worden voorafgegaan door een citaat uit een van de boeken. Ze heeft getracht trouw te blijven aan het tijdperk zonder bakpoeder e.d. maar zou vis en aardbeien nu wel in een winkel kopen. Ook zijn de recepten aangepast naar het fornuis in plaats van koken op open vuur. Het zijn geen verfijnde culinaire recepten, maar het geeft een sfeer weer die me erg aanspreekt. Als ik weer eens kook op m’n petroleumstel of brandnetels, zuring, bramen, vlierbloesem of -bessen aan het plukken ben, dan voel ik me wel een beetje een Laura Ingalls.

Ik kan me niet herinneren dat mijn oma in mijn prille jeugdjaren, in Duitsland, zelf brood bakte. Maar als we eens een kip kregen moest die nog wel geplukt worden, mijn oma met die kip op schoot, dat beeld zie ik nog haarscherp voor me.

Almanzo voelde zich weer wat prettiger toen hij aan het lekkere zondagse middageten zat. Moeder sneed het warme maïsbrood. Vaders lepel sneed diep door de kippepastei; hij schepte grote stukken uit de dikke korst en legde ze met hun luchtige, gele onderkanten op het bord. Hij goot er saus overheen; hij schepte grote stukken malse kip op; het donkere vlees en het witte vlees gleden gleden zo van het been. Hij legde er een bergje bonen naast en hij bekroonde dat met een trillende plak spek. Langs de rand van het bord legde hij een bergje donkerrood zoetzuur van bieten. En hij reikte Almanzo het bord aan. Almanzo at alles zwijgend op. Daarna at hij een stuk pompoenetaart, en hij voelde zich heel vol van binnen. Maar hij at nog een stuk appeltaart met kaas.

(uit ‘De Grote Hoeve’)

Walker schrijft hierover: Als je vindt dat dit maal te veel zetmeel en zoetigheid bevat, moet je bedenken dat deze familie zwaar lichamelijk werk moest doen en niet gewend was aan een huis met centrale verwarming. En dat deze beschrijving komt van iemand die in haar jeugd veel vaker maïsmeel, mager wild en wilde vruchten at dan brood, vettigheid en toetjes.

In die tijd zal er weinig overgewicht geweest zijn, ondanks het vette zware eten. Het maffe is dat ons voedsel nu voornamelijk uit zetmeel en suiker (koolhydraten) bestaat, met daarnaast de zogenaamde ’ligt’-producten, dat we bang zijn gemaakt voor vet, en we -in navolging van de VS- steeds dikker en dikker worden.

Het voorwoord besluit Barbara Walker met:

Niet alle gerechten in dit boek zullen aan tafel met gejuich worden begroet. Ik geef toe dat er bij zijn die eerder historische dan smakelijke gewaarwordingen zijn. Maar ze zijn alle hoe dan ook onthullend. Alles bij elkaar genomen vormen ze een prachtige manier om fundamentele verbanden te herontdekken, schakels die in de ingewikkelde wereld van vandaag zijn verdoezeld.

Hiermee bedoel ik het verband tussen eten op tafel, het koren op het veld en de koe in de wei. Tussen de winter en gedroogde appeltjes, de zomer en tomaten, de herfst en verse worst. Tussen het harde werken van de pioniers en de overvloed waarin wij tegenwoordig leven. Tussen kinderen en oudere mensen. Tussen het klaarmaken van een maaltijd en het ondervinden van liefde.

(Barbara M. Walker)

Inmiddels heb ik het boek zelf aangeschaft, via marktplaats en er waarschijnlijk veel te veel voor betaald, maar soms doe je dat gewoon.

Als ik eens een recept ga uitproberen zal ik hier op mijn blog verslag doen.

Dit verhaal is eerder verschenen op mijn blog Ontdekking van Groningen.

Flespompoen met pecorino en duivelse honing

Zoals de meeste volgers van mijn blog(s) inmiddels weten: ik ben dol op pompoen.

Meestal koop ik de bekende oranje pompoen, hier in mijn straat bij de bio-super, maar nu vond ik een mooie flespompoen. Eigenlijk wel handiger, want in de ‘hals’ zitten geen zaden, en in het bolletje zit veel minder zaad dan in de gangbare pompoen.

Van deze flespompoen maak ik het volgende recept, uit het tijdschrift Delicious (nr. 2, februari 2013), ik heb het iets aangepast naar eigen idee.

Ik zocht een pompoen met een mooie slanke lange hals om goede schijven van te snijden.

1 flespompoen met een mooie lange hals

olijfolie, zeezout

plakjes pecorino

duivelse honing:

honing

1/4 tl gemalen chilipeper

Verwarm de oven voor op 200° C.

Snij de hals van de flespompoen in schijven van ongeveer anderhalve cm en schil ze. Hoe langer de hals, hoe meer mooie ronde schijven.

Snij de rest van de pompoen ook in stukken (ik gebruik ze in een ovenschotel) en rooster deze gelijk mee met de schijven pompoen. Ze worden alleen niet gebruikt in dit voorgerecht.

Leg de pompoenstukken in een ovenschaal en besprenkel ze met olijfolie, schep ze goed om en breng op smaak met zeezout. Bak ze tot je er gemakkelijk met een vork in kunt prikken (ong. 20 min).

Haal ze uit de oven, laat iets afkoelen en bedek ze met plakjes kaas. Ik had parmegiano en pecorino, ik gebruikte ze beiden. Bak tot de kaas druipt en bubbelt.

Meng voor de duivelse honing de honing en chilipeper in een schaaltje in de magnetron (of steelpannetje) tot de honing begint te borrelen.

Schenk de honing over de pompoen voor je het gerecht opdient. Ik had nog voor het mooi (en het lekker) wat rucola op het bord gedaan.

Het is echt een lekker voorafje. Misschien een volgende keer, als ik gasten heb en dit voorgerecht serveer, doe ik er nog wat geroosterde stukjes walnoot bij. Voor de knapperigheid en omdat ze goed bij honing passen.

Leuk voorgerechtje!

IJspegel

Toen ik vanmorgen buiten kwam zag ik dat er een aantal ijspegels aan onze erker hingen, uit het spuwertje en daarnaast een flinke van wel een meter lang.

Een babbeltje met de buurvrouw … dat is wel gevaarlijk bedachten we … maar ja, ik moet nu naar m'n werk, hij zal toch niet opeens naar beneden storten? 

Moet ik een kruis op de stoep krijten? Pas op, ijspegel?

Ik moet voortmaken, naar mijn werk, maar in de loop van de dag schiet dat ding een paar keer in m'n gedachten … stel je voor als er net iemand onderdoor loopt terwijl hij loslaat … dan ben je er wel geweest. 

Ik hoop maar dat hij gewoon langzaam smelt.

Als ik tegen vijven de straat in kom en omhoog kijk zie ik dat hij weg is, de buurvrouw ziet me al kijken … en ik zeg - wie heeft m'n ijspegel gestolen?

Er was weer reuring in de straat … (ik moest even aan mijn Romein terugdenken).

De winkeliers vonden het maar gevaarlijk. Ze hadden er uit voorzorg een fiets onder gezet. Maar mensen wurmden zich daar toch langs om in de etalages te kijken en stonden er dan precies onder. En kinderen liepen er ook gewoon onderdoor. Het winkelend publiek was zich niet bewust van welk een gevaar hen boven het hoofd hing.

Onze ijspegel hing daar als een Zwaard van Damocles.

Eerst heeft men geprobeerd om op het fietsrekje te gaan staan en de ijspegel er met een bezemsteel af te slaan.

Dat ging niet, hij zat te hoog.

Een trapleer erbij gehaald en het met een lang stuk plint uit de leegstaande winkel geprobeerd.

Nou, zei de buuf, hij had maar een klein tikje nodig en daar ging hij.

Er hebben zich geen persoonlijke ongelukken voorgedaan.