Plenty - Prei en Paprika

In mijn laatst aangeschafte boek Plenty, het tweede kookboek van de Israëlische kok Yotam Ottolenghi, spelen groenten de hoofdrol.

Op internet lees ik alleen maar goede recencies, dat het boek een ‘must have’ is, dat Ottolenghi een van de meest briljante Mediterrane chef is enz. enz.

Bijvoorbeeld hier. 

Tot nu lag dit boek op m’n nachtkastje (ik lees graag en vaak kookboeken in bed). Het viel me op dat er soms wel erg veel ingrediënten nodig zijn en ook aparte ingrediënten die je niet echt in huis hebt, om dat nou voor eenmalig gebruik aan te schaffen … sommige misschien wel, andere weer niet.

Het is geen boek voor beginners, bij een recensie las ik dat niet alles klopt en dat sommige gaar- en baktijden veel te lang zijn.

Ook gebruikt hij in gerechten nogal eens suiker als smaakmaker … bij sommige gerechten laat ik dat liever weg.

Maar verder is het een boek met veel verrassende combinaties. Ik ben niet echt een beginner, maar ook geen chef, dus het is wel een uitdaging voor me, ik volg namelijk altijd graag het recept voor de eerste keer. Maar goed, dus wel kritisch blijven nadenken.

Ik kies iets wat me niet al te moeilijk lijkt. In cursief zet ik erbij waar ik het anders deed.

Gebakken prei met ingemaakte paprika (blz. 42)

Ik begin met de paprika:

1 rode paprika

80 g fijne kristalsuiker (ik had normale suiker)

2 dl water

1 dl appelazijn (ik had appelciderazijn)

10 roze peperkorrels (dat leek mij wat weinig, op de foto in het boek telde ik er zeker 100, ik gokte en gebruikte drie volle theelepels)

½ theelepel korianderzaad

3 kardemompeulen, gekneusd.

snufje zout

Maak de paprika schoon en snijd in 5 mm brede repen.

Doe alles in een pan, breng aan de kook en laat 20 min. zachtjes pruttelen tot de paprika gaar is. Opzij zetten en af laten koelen. Dit was niet moeilijk.

Volgende stap, de prei:

5 middelgrote preien (ik gebruik er drie)

wat sojamelk i.p.v. losgeklopt ei

50 g panko broodkruim (ik heb gewoon paneermeel)

zout

zonnebloemolie

Snijd het groen van de preien en gooi het weg ... foei meneer Ottolenghi, voedsel weggooien? Ik snij het groen fijn en dat gaat de diepvries in als soepgroente.

Snij het witte deel in stukken van 6 cm. Kook ze in 15 minuten in zachtjes kokend water met zout tot ze beetgaar zijn (hier vermoed ik dus dat de mijne na 15 minuten niet meer beetgaar zijn, maar overgaar, want wat is middelgroot … ik hield het bij 10 min. koken).

Verhit de olie in een pan.

Strooi het broodkruim op een bord en meng er wat zout door, doe het losgeklopte ei in een ander bord.

Wentel de stukken prei eerst door sojamelken dan door het paneermeel. Bak ze aan elke kant circa 30 seconden in de hete olie, in kleine porties. Laat ze als ze mooi van kleur en knapperig zijn op keukenpapier uitlekken.

Serveer circa 5 stukken gebakken prei p.p. met daarop een flinke dot sojanande (i.p.v. crème fraîche).

Schep de repen paprika uit de pan, schud de siroop er grotendeels af en schik ze op de prei (de korianderzaadjes en peperkorrels zijn ook lekker).

We aten het met een (kant-en-klaar) spelt-notenburger, salade, tzatziki en brood.

Hoewel een wat omslachtige manier om prei te bereiden vonden Man en ik het wel geslaagd. Maar of ik het nog eens zou maken?

De ingemaakte paprika daarentegen gaat hier een favoriet worden. Misschien eens maken met verschillende kleuren paprika.

Het restant van de paprika in een potje in de koelkast … er is nog plenty over, lekker in een salade en het vocht is tevens geschikt voor een heerlijke dressing!

Inbraak in Saxorum

Ik heb een plant gekregen. Ik moest even zoeken naar de naam, ik ken hem niet, maar het is de Streptocarpus Saxorum. Saxorum = groei op rotsen, volgens deze site.

Opeens zag ik dat er gaatjes in sommige bloemen verschenen. Ik ging er eens op letten. Deze plant wordt bezocht door hommels. De buisjes van de bloemen zijn te klein om erin te kruipen en net als bij de smeerwortel bijten de hommels aan de achterkant een gaatje om bij de nectar te kunnen.

Omdat de bloemen aan dunne steeltjes hangen is het een koddig gezicht hoe de hommels als kleine acrobaten bezig zijn. Ik kan uren kijken naar de capriolen van deze schattige insecten. De inbraak is ze vergeven.

Aardbeien-Aalbes-Appeljam

Hopende dat ik voor de bui binnen ben, fiets ik vanmorgen naar I. 

We gaan jam maken. Voor de eerste keer zelfgemaakte jam deze zomer.

Eigengemaakte jam van vers fruit is altijd lekker, maar deze is extra lekker geworden ... misschien omdat we onderwijl zoveel plezier samen hadden.

Zo maakten we het:

1200 g aardbeien (kroontjes verwijderd)

400 g aalbessen (gerist)

400 g appel (geschild en in kleine stukjes gesneden)

sap van een citroen

1500 g suiker

2 zakjes Marmello nr.2

1 theelepel vanille-extract

Zet een schoteltje in de koelkast voor de druppeltest*.

Doe alle fruit in de pan en voeg zonodig een glas water toe. Breng het al roerende aan de kook. Laat zachtjes koken tot de appel zacht is. Doe het geheel door een roerzeef en zet de pan weer op het vuur.

Meng de Marmello in een schaal goed door de suiker en voeg het mengsel in gedeelten aan het gezeefde fruit toe, blijf roeren. Minder suiker kan, maar dan is het ook minder lang houdbaar. Voeg tot slot het vanille-extract toe.

Breng weer aan de kook en laat 1 minuur flink doorkoken. Doe de druppeltest.

Brandschone potjes tot rand vullen, deksel erop en even ondersteboven zetten.

*Druppeltest: Om te controleren of de jam voldoende ingekookt is enkele druppels jam op het koude bordje laten vallen. Als het snel opstijft is de jam klaar, blijft het vloeibaar dan nog even al roerende door laten koken.

Kruisbes (1)

De eerste vier jaar van mijn leven woonde ik in Cuxhaven, in het noorden van Duitsland. ‘Hinten auf den Hof’ stond een flinke struik met groene kruisbessen. Ik was er gek op. Mijn grootmoeder verbood me om deze te eten, waarschijnlijk was ze bang dat ik buikpijn zou krijgen. Ze waarschuwde me als ik achter op de ommuurde binnentuin speelde, blijf van die bessen af, ik hou je in de gaten. Zo’n braaf meisje was ik dus dat ik geen bessen plukte, maar smachte er wel naar.

Ik keek naar die aantrekkelijke struik, maar durfde niets te plukken omdat ik de ogen van mijn strenge oma in mijn rug voelde. Veel later realiseerde ik me dat zij me nooit had kunnen zien, misschien net als ze helemaal uit het raam zou hangen. Het verlangen naar kruisbessen is altijd gebleven. Nu woon ik in een straat met een Natuurwinkel en zij hebben ze!

Wat ze ook kosten, ik koop ze en als ik het doosje leeg eet ben ik weer even dat kleine meisje op die mooie plek in het verleden.

Ik heb geen tuin, maar nu ik weet dat je ook kruisbessen in een pot op het dakterras kan kweken is dat mijn grootse wens: een kruisbessenplant.

Hier de achterkant van het huis waar ik destijds woonde, op de eerste verdieping. Bij de erker was de keuken.

Ik kreeg een paar weken geleden een afgedankte kruisbessenplant. Hij was al een paar maanden geleden uit de grond gehaald en lag op de composthoop. Toch zagen de blaadjes er nog goed uit.

Ik zette hem eerst een tijdje in een bak met water.

Daarna plantte ik hem in een pot en keek het een paar dagen aan. De blaadjes bleven nog steeds goed. 

Toen snoeide ik een flink stuk van de takken weg, hopende dat er eerst energie in het herstel van de wortels wordt gestoken.

Het eerste groene puntje verschijnt ... hij slaat aan. Wat een sterke plant, wat een doorzetter ... mooie metafoor voor mij, stel je voor dat hij volgend jaar vrucht gaat dragen! 

En wat gaat het dan worden, groen of rood? Hier het vervolg.

Kruisbessen van de Natuurwinkel

Op het eerste gezicht (7)

Amorpha cyanostachya

Tussen de vorige Op het eerste gezicht en deze van vandaag is het naar mijn idee bijna geen dag droog geweest.

De tomaten gingen in staking, ze hadden er geen zin meer in. Ik tel tot nu toe drie vleestomaten en zeven kerstomaatjes ... als ze willen rijpen zullen ze vast fantastisch smaken.

tomaten

De bloemen van de boontjes waren verdwenen, door de harde regen of opgegeten? Ik heb vier boontjes geoogst.

Nu verschijnen er wel weer een paar bloemetjes.

soldatenboontjes

De blauwe bes doet het goed. Als er eentje rijp is komt de merel, kijkt me met een schuin oog aan en ... hap ... weg is het blauwe besje.

Zegekruid

vaccinium corymbosum

De komkommers, vier stuks en erg mini, waren wel erg lekker. Meer wordt het niet, de plant is helemaal verschrompeld. Omdat mijn komkommerzaad niets deed had ik een plant gekocht (6,50!), hij was al getopt, het leek erop dat hij zo gemanipuleerd was om na een paar komkommertjes gauw dood te gaan. Dure grap, dat doe ik ook niet meer.

In vergelijking met vorig jaar valt er op het dakterras weinig te oogsten, maar ik heb er dit jaar ook niet zoveel energie in gestopt. Het begon met de pech dat de meeste zaailingen verwelkten. Ik heb niet opnieuw gezaaid, er staan nog steeds lege potten te wachten op iets. Ik denk dat ik maar wat fleurige plantjes ga kopen en volgend jaar weer wat serieuzer ga dak-moestuinen. Ik had nog wel (veels te laat) wat lathyrus gezaaid, een groen sprietje is verschenen!

De esdoorn ‘Acer negundo 'Flamingo' ziet er nu mooi uit, met z’n rose en gevlekte blad, net of iemand het beschilderd heeft:

Onder de uitgebloeide Rhododendron verschijnt elk jaar het (zichzelf uitgezaaide) Zegekruid, Nicandra physalodes, daar ben ik ook altijd blij mee. Met z’n specifieke zwarte puntjes op de bladeren, straks mooie blauwe klokjes en na de bloei prachtige lampionvormige zaaddoosjes. Veel plezier dus van een plantje dat vanzelf gekomen is.

De Amorpha’s hebben uitbundig gebloeid de afgelopen maand, raken nu wat uitgebloeid, maar ze waren een lustoord voor bijtjes en hommels.

Waar ik erg benieuwd naar ben is of mijn nieuwe oude Kruisbes iets gaat doen. Maar dat verhaal krijgt een eigen blogje.

En nu op naar een zonnige, warme en droge maand juli! Met graag wat minder wolken/vliegtuigstrepen.

Meer Op het eerste gezicht bij AnneTanne.

Risotto met brandnetel en champignons en een bloemensalade

Brandnetels … ik hou wel van deze prikkelende groente. Ze bevatten veel vitamine C, ook A en B en antioxidanten en mineralen. Als je ook geïnteresseerd bent, op de site van Plantaardigheden vind je veel info.

Volgens mijn fijne (jaren 70) boekje over eetbare planten (Hollandse gids voor de eetbare planten in de natuur, Richard Mabey) moet je brandnetel nu niet meer plukken, op blz. 90:

Brandnetels-om-te-eten moeten niet meer geplukt worden na begin juni. Midden zomer worden de bladeren grof, onaangenaam bitter van smaak en werken ze sterk laxerend.

Maar omdat ik al eerder topjes had geplukt maakten diezelfde planten weer nieuwe heldergroene toppen en bloeiden niet. Ook zijn er nog wel kleine jonge planten te vinden.

Ik hou van de kruidige smaak van brandnetels. 

Risotto met Brandnetel

voor twee personen

150 g Arboriorijst

halve rode ui, gesnipperd

1 glas droge witte wijn

1 knoflookteentje, kleingesneden

1 liter tuinkruidenbouilon (van twee blokjes)

125 g kastanjechampignons, in plakjes

een vergiet vol met brandneteltopjes

twee el soyananda

olie (ik gebruikte koolzaadolie, vond ik wel passend)

peper

In koekepan olie verhitten, gesnipperde ui erbij, 1 minuut bakken, champignons  en knoflook meebakken, uit pan scheppen en even opzij zetten.

In zelfde pan nog klein scheutje olie verhitten en rijst toevoegen, roeren tot alle korrels glanzen. Glas witte wijn erbij, laten verdampen

Nu telkens een soeplepel bouillon toevoegen en laten opnemen, op zacht vuur

(duurt ongeveer 20 - 25 minuten) tot de rijst beetgaar is.

Ondertussen de brandneteltoppen in vergiet met kokend water overgieten en uit laten lekken.

In andere pan met scheutje olie brandnetels laten slinken, daarna met staafmixer fijnmaken.

Als de rijst gaar is champignon-uimengsel en de gepureerde brandnetel toevoegen, goed omscheppen.

De soyananda al roerende toevoegen.

Tot slot wat peper er over malen (zout is waarschijnlijk niet nodig door de bouillon). 

Bloemensalade

Daarbij aten we een salade van waterkers, komkommer, kerstomaat en opgefleurd met wat bloemen die ik tijdens de heemtuinwandeling heb geplukt, zoals bloemen van zwarte mosterd, munt, de laatste vlierbloempjes, viooltjes en oostindische kers.

In de nieuwsbrief van Domies Toen, juni 2024, verscheen mijn recept van bloemensalade.

Aap en Airmiles

Al jaren gaan mijn airmiles naar de Stichting AAP. Als dank krijg je om de zoveel jaar een uitnodiging om op één van de exclusieve Aap Donateur Dagen een kijkje te komen nemen.

We gaan vandaag naar Almere om voor de tweede keer zo’n dag mee te maken.

Stichting AAP vind ik een van de meest sympathieke goede doelen, zonder subsidies en (hopelijk) zonder zakkenvullende directeuren. Stichting AAP redt uitheemse dieren in nood, vangt hen op en omringt hen met liefdevolle en professionele hulp.

Na aanmelding en koffie met stroopwafel worden we ontvangen door David van Gennep, de directeur van de stichting, hij houdt een boeiend verhaal en legt uit hoe waardevol wij allen als airmilesdonateurs zijn.

Je denkt dat het om kleine beetjes gaat, ik dacht ook die paar airmiletjes van mij, wat helpt dat nou ... maar vele kleintjes maken een hele grote … het gaat over honderden duizenden euro’s!

We zien een film over hun werk en gaan dan in kleine groepjes de rondleiding doen met een gids.

Aangrijpend zijn steeds weer de verhalen hoe de dieren behandeld werden voordat ze aan de stichting werden overgedragen.

Hoe schattig een jong aapje er ook uitziet, volgens bepaalde mensen, in kleertjes en een luier, het blijft een wild dier.

Tegen de tijd dat ze volwassen worden, wordt het echt gevaarlijk om zo’n dier in huis te houden.

Dan verdwijnen ze in kooien en aan kettingen naar garages en kelders.

Als er weer eens een bioscoopfilm verschijnt met een leuk wild dier, bijvoorbeeld over een wasbeertje, schijnen er altijd mensen te zijn die dan gelijk zo’n dier willen hebben.

Zonder dat het ze kan schelen wat ze daarmee aanrichten.

Een prairiehond wil graven, dus sloopt hij je parketvloer.

Een aap die altijd in een stalen bak zat, jarenlang en tegen betaling getoond werd, hij flipte helemaal als hij plots in het daglicht kwam en het publiek smulde dan van de spanning om zo’n gevaarlijk dier te mogen aanschouwen.

En nu denkt u dat dat voornamelijk in verre landen gebeurt, Indonesië e.d.

Maar de dieren in Almere komen bijna allemaal uit Europa en zelfs uit Nederland!

Dieren afkomstig van illegale handel, proefdierlaboratoria, circussen en (hersenloze) particulieren. Kan je je voorstellen dat je buurvrouw zo’n dier in een kooi op zolder heeft? Toch bestaat het.

Het is toch te tragisch voor woorden dat sommige mensen denken dat hun geliefde huisdier beter af is bij hun in huis, want ze ‘houden van hem als een eigen kind’. Ondertussen weet het dier niet hoe hij een dier van z’n eigen soort moet zijn en hoe hij zich hoort te gedragen. Ernstig getraumatiseerd zijn ze.

Stichting Aap werkt met een kleine groep betaalde krachten en heel veel vrijwilligers. Ook vandaag veel vrijwilligers, die met veel enthousiasme de rondleidingen doen en met geduld alle vragen beantwoorden.

Stichting Aap is geen dierentuin, er is geen garantie dat je chimpansees kunt zien, er moet afstand gehouden worden. De dieren moeten weer leren dier te zijn, en mensen moeten zo ver mogelijk van ze vandaan blijven.

Air Miles keert de waarde van je gespaarde airmiles in geld uit aan de Stichting AAP. Nu schijnt dat we allemaal voor miljoenen aan ongebruikte Airmiles hebben en op een gegeven moment zijn ze waardeloos, verdwijnen deze gewoon.

Als je toch niks met je airmiles doet, of als je ook vindt dat je nooit kunt aanschaffen wat je wilt, omdat je afhankelijk bent van het soort aanbiedingen en weinig keuze hebt. Als je ergens anders zonder airmiles toch nog goedkoper uit bent … laat ze niet verdwijnen maar geef ze liever aan Stichting AAP.

Op de website kun je een airmilespas aanvragen of je bestaande pas omzetten zodat je airmiles voortaan naar de stichting gaan.

Doe het even, het kost je niks, ik heb vandaag beloofd dat ik minstens vijf mensen zou overtuigen!

Ik koop ook nog iets voor mezelf: de Goede doel bedel, mooi voor aan m’n troll-armband en een gedeelte van het geld is ook voor AAP.

Vlierbloesemsiroop 2012 (2)

In mijn vorige blogbericht schreef ik dat Ria Loohuizen in haar boek Van Nature de vlierbloesems drie dagen laat staan trekken.

Na een tijdje komt er echter een filmpje bovenop wat me niet aanstaat. Verder zijn er ook wat bloemetjes boven gaan drijven en die zijn bruin geworden, die gaan net anders ruiken, niet zo lekker. Ik durf het niet langer te laten staan. Ik ga het zeven, in plaats van drie dagen wordt het anderhalve dag. Misschien toch beter.

Okke waarschuwde ook, pas op dat het niet gaat gisten.

De bedoeling is siroop, geen wijn!

Ik heb het gezeefd, eerst door een vergiet, dan door een doek. Het sap heeft nu een mooie kleur en een heerlijke geur.

Dan ga ik het verwarmen met suiker en citroenzuur.

Ik gebruik op twee liter sap anderhalve kilo suiker en 22 g citroenzuur. Goed blijven roeren tot alle suiker is opgelost.

Ik had al flesjes verzameld voor dit doel. Goed afgewassen, uitgekookt met soda, naspoelen en in een warme oven laten drogen.

Het sap niet laten koken, maar net tegen de kook aan, iets afschuimen en dan met een trechter in de flesjes schenken.

Een beetje siroop, aangevuld met prikwater en voorproeven maar. Ik vind het lekker, heerlijk zelfs … ja waar lijkt het op? Het is apart, verfrissend, bijzonder.

Later deze week hebben Broer en Schoonzus ook geproefd. Ze vonden het ook erg lekker.

Experiment geslaagd! Ik heb een bijzonder drankje gebrouwd en ik kan wel even vooruit met m’n voorraadje.

(Dacht ik dus, maar ... weggevertjes en verslavend lekker in witte wijn of prosecco maakt dat m'n voorraad snel slinkt).

Vlierbloesemsiroop 2012 (1)

Vanmorgen werd ik wakker en hee de zon schijnt! Vlug opstaan en eindelijk vlierbloesem gaan plukken, voordat de wolken weer komen.

Ik ben al zeker twee weken van plan om vlierbloesem te plukken. Maar, of het was rotweer, of de zon scheen wel, maar was ik aan het werk.

We springen op de fiets en rijden naar een plek waar geen verkeer komt.

We trotseren hoge brandnetels en kleefkruid. Kriebelige kevertjes lopen over armen en in de nek. Ik blijf hangen aan de braamuitlopers.

Wandelaars en fietsers kijken verbaasd, wat doet die daar nou?

Een vrouw komt vragen wat ik er mee ga doen. Ze zegt dat ze zelf zo’n struik in de tuin heeft, maar nooit geweten dat je daar iets mee kon …!

Ik zag dat ze geïnspireerd raakte door m’n enthousiaste verhaal.

We plukken van iedere boom wat mooie geurende schermen, alle bloemetjes open, zonder bruine bloemen en met lekker veel stuifmeel. Niet teveel van een boom, er moeten ook nog bessen gevormd worden!

In mijn nieuwe, rode pluktas kunnen de  beestjes dankzij de gaten hun heil makkelijk elders zoeken.

In het boek ‘Van Nature’ van Ria Loohuizen staat veel geschreven over de vlier: Vlier is een heel bijzondere boom, omringd met legendes en bijgeloof, een symbool van ijver, van heidense verering, een levensboom, een huisapotheek en met Vliermoeder Vrouw Holle

De vlier valt onder de bescherming van godinnen als Diana, Hekate en Demeter, met het heilige getal vijf: elke vlierbloem heeft vijf blaadjes, vijf gele stampers en vijf kelkblaadjes die een miniatuursterretje vormen onder aan elk bloempje. De vlierbloemschermen hangen aan vijf stelen aan het eind van elke tak, die zich weer elk onderverdelen in vijf zijtakjes.

Ik hou van de verhalen die dit soort bomen met zich meedraagt.

Vorig jaar heb ik al vlierbessen gebruikt in de jam, nu ga ik vlierbloesemsiroop maken. Ik heb dat ooit geproefd en vond het zoo lekker!

Na het rissen hou ik 200 gram bloempjes over. Ik giet twee liter lauw water over de bloemen en voeg een biologische citroen in plakjes en een vanillestokje toe. Een gewicht erop zodat de bloemen onder water blijven, afdekken en dan maar afwachten.

Ria Loohuizen laat het geheel drie dagen staan. Maar zolang zal ik het niet doen.

Hier het vervolg.