Geschwister-uitje 2018, Helgoland

Een “geschwister-uitje”, naar Helgoland, een eiland in de Noordzee.

Hoewel ik er vlakbij geboren ben, in Cuxhaven, ben ik op het eiland zelf nooit geweest.

Nu gaat het dus gebeuren. Als mijn jongste zus mij en de twee broers uit Utrecht en Boxmeer opgehaald heeft, vervolgen we onze reis naar Duitsland. In Cuxhaven bij het hotel aangekomen wacht daar al ons Duitse zusje.

Met z’n vijven gaan we eten bij die Tante, waar ook onze nicht al is.

Een geheel familietreffen. 

Die Tante heeft lekker eten voor ons gemaakt en superlief, rekening met mij gehouden … heerlijke vegan hapjes.

Na een geweldig gezellige avond terug naar ons hotel, morgen tijdig opstaan voor de boot.

woensdag 25 april

Het is grijzig weer en er staat wind. Ik maak me een beetje zorgen, ik heb het niet zo op boten. Ik word heel gauw zeeziek. En de pilletjes was ik vergeten.

Het begon al snel, de misselijkheid, met die hevige zeeslag. Pepermuntjes eten en buiten op het dek blijven zitten, in de kou en regen voorkwam wel dat ik over m'n nek ging.

De rest zat gezellig binnen met een pilsje ... hoewel het m'n oudste broer in de laatste vijf minuten alsnog overkwam.

Zodra ik van die boot af ben is het leed al weer snel geleden.

Helgoland is zo'n bizar eiland ... je hebt totaal niet het idee dat je op een eiland in de Noordzee bent. Met z'n hoge, rode kliffen lijkt het eerder een bestemming waar je zeker een paar uur voor zou moeten vliegen. Het is er meestal goed weer, veel zonuren en nooit echt koud.

Auto's en zelfs fietsen zijn niet toegestaan, maar het is niet groot, zo'n anderhalve vierkante kilometer. Voor het eiland ligt nog een kleiner eiland, Düne, deze twee eilanden hebben ooit aan elkaar gezeten. Düne is onbewoond, op een grote groep zeehonden na.

Helgoland is een vogeleiland, op de steile rotswanden nestelen duizenden zeevogels.

Ook veel trekvogels vinden hier een rustpunt.

In deze periode zijn de Jan-van-Genten hun nesten aan het maken. Je kunt heel dichtbij komen, ze laten zich niet gauw verstoren door mensen.

Het is een spectaculaire belevenis deze prachtige vogels te zien en te horen!

Er groeit een wilde koolsoort op Helgoland, Klippenkohl genaamd.

De laatste dag varen we ook even naar Düne, met zomerse temperaturen. Op Düne kunnen we de zeehonden bewonderen.

De terugvaart was een stuk relaxter, rustige zee en weinig wind. Ik heb zelf iets gegeten op de boot!

Helgoland is zeer de moeite waard, ik wil er graag nog eens naar toe.

Paardebloemstroop

Vandaag, net als een jaar geleden, paardebloemstroop gemaakt. Lekker op pannekoeken, in dressing en leuk bij het ontbijt voor mijn b&b gasten.

Hij is dit jaar iets vlakker van smaak, geen idee hoe dat komt, maar is nog steeds wel smakelijk.

Ecologisch-Historische stadswandeling IVN

Via een vriendin hoorde ik dat de plaatselijke IVN (IVN IJssel en Gouwe) dit voorjaar een korte cursus Excursie leiden organiseert.

Dat is leuk! We gaan het samen doen.

In twee avonden en twee hele zaterdagen ga je aan de slag met onderdelen als:

• wat is belangrijk bij het leiden van een excursie
• zicht krijgen in je eigen sterke en zwakke kanten bij het leiden van een excursie
• vertrouwen krijgen in eigen kunnen en kennen
• oefenen in het omgaan met een groep en het activeren van excursiedeelnemers

Het is geen opleiding tot natuurgids, de nadruk ligt op excursiedoelen en gidsengedrag.

Verder wordt er van je verwacht:

• bereidheid tot scholing en uitvoering van huiswerkopdrachten
• feedback kunnen accepteren en gebruiken
• bereidheid om na de cursus mee te draaien in de poule van excursieleiders

Met nog een cursuszaterdag in het verschiet heb ik me toch al aangemeld om vandaag met een excursie door de binnenstad van Gouda mee te gaan: Ecologische-Historische stadswandeling.

Makkelijk, want vlak bij huis.

Er valt heel veel te vertellen over de historie van gebouwen en bijzondere plekken in combinatie met een botanisch deel. Liesbeth Sikken deed het historische deel en Ton van Rossum het plantkundige. Ik mocht ook een deel doen en had een paar bekende planten gekozen om daar wat meer over te vertellen. Een goeie oefening voor mij! Ik was wel wat nerveus in aanvang, maar voor een eerste keer ging het best goed. In een geleend IVN T-shirt

Bijkomend geluk was dat het zo’n prachtige, stralende dag was en het was een leuke groep met aardige mensen.

Permacultuur

Vanavond zijn mijn Architect en ik naar een workshop Permacultuur geweest.

Deze workshop vond plaats op de Dakakker. Dat alleen al is geweldig om eens te zien, zo bijzonder om bovenop een gebouw op de 7e verdieping een tuin te vinden.

De Dakakker is onderdeel van de Luchtsingel in Rotterdam.

Het was een bijzonder leerzame avond en ik ben erg geïnspireerd.

Interessant vind ik uitspraken als: ‘Permacultuur is nooit dogmatisch en altijd persoonlijk’. ‘Kale grond is eigenlijk een open wond’.
En: ‘De slak is niet het probleem, maar de oplossing’. Dat geldt trouwens ook voor wat wij onkruiden noemen.

serieuze koppies

Omdat ik binnenkort een tuin zal hebben verdiep ik me graag in principes als permacultuur en voedselbossen.

Voor mij geen betegeld tuintje of grindvlakte met een conifeer of een kunstig in vorm geknipte buxus.

Wild moet het zijn, met voedsel voor mens en dier. Veel vogels, vlinders en bijen wil ik.

En dit spreekt me ook aan:
Permacultuur is gebaseerd op 3 ethische principes:

Zorg voor de aarde

Zorg voor de mens

Eerlijk delen

Er gaat een nieuwe wereld voor me open en ik wil er van alles over weten en leren.

Vanavond heb ik alvast geleerd dat de eerste stap bestaat uit observeren. Dus als de tuin er eenmaal is, niet gelijk van alles gaan planten … maar eerst vooral veel zitten en kijken. Dat kan ik wel.

Opleiding Natuurlijke Levensstijl (1)

Ik ben met een leuke opleiding begonnen: Natuurlijke Levensstijl. 
Zes zaterdagen in april, mei, juni, augustus, september en oktober, in de buurt van Zutphen.
Omdat het wat uit de buurt is, ga ik vrijdagavond al en logeer met nog wat deelnemers bij Eva, een bijzonder leuke vrouw met een heerlijk huis.
We werden daar gisteravond hartelijk en gastvrij ontvangen door Eva en de cursusleidster Mirjam. Met lekkere hapjes en een wijntje.
En vanmorgen een heerlijk ontbijt.

Daarna werden we gebracht naar de cursuslocatie van deze dag, een boerderij in Spankeren.
Het is een fantastisch dag, mooi weer, veel informatie en leuke mensen.
We leren zoveel leuke dingen ... bijvoorbeeld dat alle distels eetbaar zijn, 
en over een zeer geneeskrachtige zwam die op berken groeit, de berkenweerschijnzwam, de Chaga, die eruit ziet als een zwarte klomp. Dat je van de balsemien wel zaad en bloemen kunt eten, maar het blad beter niet.
Dat smalle weegbree zo gezond is dat je het eigenlijk elke week een keer zou moeten eten. Dat  jonge scheuten van de braam naar kokos smaken. Echt waar!
En als je grove den in azijn laat trekken, de smaak op balsamico gaat lijken. Dat niet alle lavendel rustgevend is. Enz. enz.
Ik voel me helemaal in m’n element!

Kaasfondue

Het is weer eens tijd om te kaasfonduen, zonder kaas uiteraard. Want hoe lekker kaas ook is, het grote verdriet erachter is moeilijk te slikken.
En een plantaardige kaasfondue is veel lichter verteerbaar, gezonder en eigenlijk net zo lekker!

Hoe ik het maakte? Deels volgens een recept van internet. Met de volgende ingrediënten. Het zuurkoolsap is een vondst! Je proeft het niet als zuurkool, maar het doet veel voor de smaak.

4 el olijfolie
2 sjalotjes, gesnipperd
3 teentjes knoflook, fijngehakt
3 blokjes groentebouillon
ong. 100 g aardappel, geschild en in blokjes
anderhalve liter water
200 g Arborio rijst
150 g cashewnoten
100 ml vocht uit een zakje zuurkool
60 g edelgist
2 el witte wijnazijn
30 g tapioca
2 el miso
1 á 2 tl zout
1 tl mosterdpoeder

50 ml witte wijn
3 el Kirsch

aardappel, rijst en cashewnoten samen koken

Verwarm de olie in een pan en voeg ui en knoflook toe en bak glazig.
Voeg bouillonblokjes, water, aardappel, rijst en cashews en breng aan de kook.
Als het kookt, zet het vuur laag en laat 25-30 zachtjes koken tot rijst en aardappel gaar zijn. Roer regelmatig.
Pureer met de staafmixer tot het helemaal glad is.
Voeg het zuurkoolvocht, edelgist, azijn, tapioca, miso, zout en mosterdpoeder toe en pureer weer glad.
Bewaar eventueel in koelkast tot gebruik.

Blancheer en snij groenten naar keuze. Stukjes ananas en mango smaken er ook lekker bij. En natuurlijk stokbrood in stukjes.
Kijk voor meer ideeën bij deze blog.

Verwarm de fondue langzaam. Roer de wijn en Kirsch in gedeeltes erdoor en verwarm tot het goed heet is. Giet de fondue in een fonduepan. Ik heb kleine tapas-fonduestelletjes.

Eet Lekker Mee (79)

Omdat ik geëxperimenteerd heb met een plantaardige Haggis, besloot ik dat het hele ELM-menu dan maar Schots moest worden.
Ik weet niks van de Schotse keuken, ben zelfs nog nooit in Schotland geweest (staat wel al heel lang op mijn wensenlijstje). Leve internet.
Ik vond traditionele recepten die ik makkelijk kon veganiseren. Daarnaast heb ik ook een poging gewaagd om carrot lox te maken, dus dat voegde ik toe als een voorgerecht met ‘gerookte zalm’.

Het is weer volgeboekt, met leuke gasten. Dit was het menu:

Carrot Lox
Cock-a-Leekie
Haggis, deze keer met puree van koolraap, aardappel en pastinaak. Daarbij nog bloemkoolnuggets
Cranachan

Schots toetje: Cranachan

Om bij de Schotse ELM met het toetje in stijl te blijven zocht ik op internet naar een traditioneel nagerecht. Ik vond Cranachan, dat vond ik er wel lekker uitzien en niet te ingewikkeld om te maken.

Traditioneel wordt het gerecht gemaakt met een mengsel van room en een Schotse roomkaas genaamd ‘crowdie’, maar ik maak het geheel plantaardig. 

Ik maakte het voor 8-10 personen op deze manier:

500 g diepvriesframbozen

2 takjes rozemarijn

3 el maplesiroop

sap en rasp van 1 (biologische) sinaasappel

60 g havervlokken

20 g amandelschilvers

1 tl vanille-extract

sojaslagroom

1 el whisky

225 g verse frambozen

Breng diepvriesfruit, rozemarijn, 2 eetlepel van de maple siroop, sinaasappelsap en -rasp, en vanille-extract aan de kook en laat 10 minuten zachtjes pruttelen. Verwijder de rozemarijn en laat de siroop afkoelen.

Rooster de havervlokken in de oven of koekepan tot goudbruin. Meng er de whisky door.

Bak de amandelschilvers in een droge koekenpan met 1 el maplesiroop tot goudbruin en kleverig en zet apart.

Klop de sojaslagroom, dek af met plasticfolie en zet koel weg tot gebruik. 

Ik las dat in Schotland de componenten apart op tafel worden gezet en dat iedereen zelf pakt.

Ik heb het voor mijn gasten in glazen geserveerd, de laagjes in deze volgorde:

1. Havervlokken

2. Room

3. Frambozensiroop

4. Verse frambozen

5. Room

6. Frambozensiroop

7. Verse frambozen

8. Geroosterde amandelschilfers

Schotse soep: Cock-a-Leekie

Schotland's nationale soep, genaamd Cock-a-Leekie. Van prei, kip en parelgerst (barley).
In het oorspronkelijke recept horen ook gedroogde pruimen, maar die heb ik deze keer weggelaten.
Ik heb er een simpele plantaardige versie van gemaakt. Deze soep was onderdeel van het Schotse ELM-diner.

2,5 liter water, 5 groentebouillonblokjes
1 ui, gesnipperd
50 g parelgerst
4 preien (niet te dun), gesneden
2 stengels bleekselderij, in kleine blokjes
wat takjes verse tijm
handje gehakte peterselie
zout en peper naar smaak

2 bakjes plantaardige Kipstukjes 

Doe de ingrediënten, behalve de kip, in een grote pan, breng aan de kook en laat op zacht vuur koken tot de parelgerst gaar is.

Snij de kipstukjes zo nodig wat kleiner en bak ze met wat paprikapoeder een paar minuten in olijfolie.

Schep de soep in de borden en leg in het midden de kipstukjes.

De allermooiste song over barley is natuurlijk die van Steve Winwood:

Cashew-kruiden spread

Een lekkere spread voor op toast en brood!

150 g cashewnoten (ongebrand, ongezouten)

1 el pompoenpitten

1 el zonnebloempitten

2 el Edelgist

1 el fijngehakte peterselie

1 el fijngehakte dille

1 tl knoflookpoeder

1 tl uienpoeder

1 tl Blütenknüller (facultatief)

1 tl Zeekraalzilt

1 tl Lemonpepper (Jonnie Boer)

snufje paprikapoeder

2 el kokosolie, gesmolten

ong. 150 ml water

Laat de noten en zaden minimaal 2 uur weken, giet ze af en blender ze met het water tot een gladde crème.

Doe in een schaal en roer er de rest van de ingrediënten door.

Laat een nacht opstijven in de koelkast.

Carrot Lox

In restaurant de Oude Sluis in Zoutkamp èn in een nieuw vegan lunchtentje hier in Gouda had ik kennisgemaakt met vegan lox, wortel als een soort gerookte zalm.
Dan begint het te kriebelen en wil ik zoiets ook uitproberen.
Ik besloot de zoutkorstversie te maken.
Heel vroeger werkte ik in een restaurant en zag dat een vis in zoutkorst werd gegaard en toch niet bremzout werd; het zout vormt een harde korst die als een soort stoomoven fungeert.
Aldoende al het zout dat er in huis was gebruikt en flinke, gehalveerde winterpenen daar mee bedekt.
Ongeveer een uurtje in de oven op 190 °C.

Het zout is keihard, met veel kracht open bikken en een beetje af laten koelen.
Een velletje van de wortels pellen, en dan in dunne plakken snijden.

 

Een marinade maken van:

200 ml gekookt water

4 el sojasaus

4 tl liquid smoke

2 tl gerookt paprikapoeder

1 tl knoflookpoeder

2 tl appelciderazijn

2 blaadjes nori, fijngemalen in een koffiemolen

en in een afsluitbare bak de wortelplakken met de marinade begieten.

In de koelkast zetten, in de gaten houden dat alles onder de marinade blijft en 48 uur wachten.

Serveren:
De wortelplakken een beetje droogdeppen, stokbrood met cashew-kruidencrème besmeren, de wortel erop leggen en garneren met dille, rode ui en kappertjes.

Natuurlijk wordt het geen zalm ... maar het smaakt goed en het doet er wel aan denken. Door de nori krijgt het een vleugje zee. Een paar plakken waren iets te dik, en hadden nog steeds een wortel-bite. Maar van het grootste deel was de structuur toch heel zalmachtig!
Mijn gasten, Mijn Architect en ikzelf waren enthousiast en we vonden het heerlijk!

Later zag ik bij de leuke jongens van The Happy Pear dat zij het de eerste keer ook met zoveel zout gedaan, maar de tweede keer niet meer. Dus is het waarschijnlijk niet nodig en dus makkelijker. Ik ga nog een volgende poging wagen op hun manier.

Schots gerecht: Haggis

Haggis, een Schots gerecht …

Ik word licht onpasselijk als ik alleen al de ingrediënten lees. Maar veel mensen zijn er lyrisch over, vooral (denk ik) als je niet weet wat er in zit.

Maar ik wil juist wel weten wat er in mijn eten zit.

Haggis is een type vleesgerecht gemaakt van orgaanvlees zoals schapen-hart, long en lever, vermalen met dierlijk vet (reuzel) en het geheel in een schapenmaag genaaid.

Uiteraard moeten daar diverse plantaardige ingrediënten bij om het eetbaar te krijgen.

Op de site Visit Scotland noemt men het vlees i.p.v. organen:

Dit volhardende populaire gerecht is een soort hartige pudding waarbij vlees wordt gecombineerd met havermout, uien, zout en specerijen. Wordt vaak geserveerd met klassieke bijgerechten zoals neeps en tatties (dat is Schots voor koolraap en aardappelen), haggis wordt traditioneel gekookt in een schapenmaag (een historische manier om het vlees te conserveren), maar het merendeel van de haggis die tegenwoordig wordt verkocht is bereid in een synthetisch worstenvel. We zijn het eens dat het misschien niet het meest elegante gerecht op de planeet is, maar het is onbetwistbaar lekker! Nog niet overtuigd?

Hoe vreemd de bereiding van haggis ook klinkt, het eindresultaat is een gastronomisch meesterwerk. Vleesachtig, haverachtig, warm en vochtig, haggis is een overheerlijke maaltijd. Hoofdzakelijk gemaakt van havermout, krijgt haggis een zachte en kruimelachtige textuur - vergelijkbaar met een vulling - een aardse smaak, en, wanneer gecombineerd met zout en specerijen, een kruidige rustieke smaak met een pit! Dat klinkt zeker heerlijk, nietwaar!

Haggis is het nationale gerecht van Schotland en spant de kroon tijdens het traditionele Burns Supper, en hoewel het een Schots gerecht is dat de wereld fascineert, wint het zeker geen schoonheidsprijs! Neem ons op ons woord aan dat hoewel haggis er niet mooi uitziet, het zeker goed smaakt! Bent u al geïntrigeerd?

Jazeker, ik ga dit gastronomisch meesterwerk maken, maar dan wel zonder slachtafval.

Een plantaardige Haggis, als proef. Als het goedgekeurd wordt krijgen mijn gasten dit geserveerd bij de eerstvolgende ELM.

Met een combinatie van verschillende internet recepten koos ik voor de volgende ingrediënten voor de haggis, ik had alleen geen koolraap, maar wel zoete aardappel, dus voor nu voor de puree dat maar even gebruikt.

(Het flesje whisky heb ik al jaren staan, ik weet niet zeker of die vegan is).

Ingrediënten:

4 el vegan boter

4 knoflookteentjes, fijngehakt

2 sjalotjes, gesnipperd

2 blaadjes laurier

1 stengel bleekselderij, fijngesneden

1 wortel, fijngehakt

250g kastanjechampignons, fijngehakt

1 potje kidney bonen, uitgelekt

250g Beluga lenzen, gekookt

50g pompoenpitten

50g zonnebloempitten

600ml bouillon van een paddestoelbouillonblokje

1 el gemalen, gedroogde porcini (of andere gedroogde paddestoel)

1½ tl gemalen zwarte peper 

1 tl piment

snuf gemalen nootmuskaat

1 tl  mosterd

3 tl edelgist

2 tl gedroogde tijm

150 g havermout

1 tl gerookte paprika

zout naar smaak

Verwarm de oven op 175 °C

Doe de boter in een braadpan en laat smelten. Voeg ui en knoflook toe en fruit 3 min.

Voeg bleekselderij, wortel, laurierblaadjes en wat zout toe en roerbak 5 min.

Voeg dan de paddestoelen toe en bak, al roerende, 5 min.

Doe de kidneybonen in een schaal en stamp ze (niet te) fijn. Doe in de pan samen met de linzen en de zaden.

Schenk er de bouillon bij, het paddestoelpoeder, specerijen en kruiden, mosterd en edelgist. Dan de havermout, meng goed en verwarm nog 5 minuten tot het een beetje indikt.

Schep in een ovenschaal en bak 20-25 minuten.

Maak ondertussen de whiskysaus:

250 ml plantaardige room

2 tl mosterd

sap van een ½ citroen

4 tl whisky

een handvol peterselie, fijngehakt

snuf zout, naar smaak

Verwarm de room op laag vuur, klop er de mosterd, whisky, citroensap en fijngehakte peterselie met peper en zout naar smaak door. Indien nodig een indikmiddel gebruiken.

Maak een torentje m.b.v. een serveerring, eerst de puree en daarop de haggis.

Schep de saus ernaast/erop.