Abraham's Mosterdsoep

Recept van de Mosterdmakerij in Eenrum.

De hoeveelheid mosterd in het recept, 2 goede eetlepels vond ik te sterk, die Groninger mosterd laat je neus wel prikkelen. Bij de tweede versie heb ik wat minder mosterd gebruikt.

Hier het recept, geveganiseerd:

50 g vegan boter

60 g bloem

125 ml haverroom (of sojaroom)

1 liter groentebouillon

mosterd naar smaak

Laat de boter smelten en voeg de (gezeefde) bloem toe, roer dit tot een roux

Laat de roux op zacht vuur 10 min. garen, regelmatig roeren.

Giet de warme bouillon bij de roux, roer goed met een garde, en laat nog 10 minuten koken.

Voeg de mosterd toe en als laatste de room (niet meer laten koken).

Lekker met vegan speckjes, prei of bosui in ringetjes.

Heimat

Vandaag naar Cuxhaven in Duitsland voor de rouwdienst van mijn oudste broer Ronald. We gaan met z’n vijven: mijn moeder, mijn jongste broer en zijn vrouw, mijn jongste zus en ik.

Het is een flinke rit, een kleine 500 kilometer, maar het gaat allemaal voorspoedig. Ik was nog even benauwd voor controle bij de grens, mijn paspoort is verlopen, maar niks aan de hand.

Bij aankomst een ontroerende ontmoeting bij onze tante met alle familieleden.

Het rare bij dit soort bijeenkomsten is, dat de aanleiding verdrietig is, maar het ook een soort reünie is, met veel plezier en gezelligheid tussendoor. Sommige familieleden heb ik heel lang niet gezien.

De volgende morgen, vrijdag, is de rouwdienst in de kerk, met prachtige zang van het koor, waar mijn broer Ronald ook in zong.

Na de plechtigheid en het gezamenlijke maal gaan we nog even herinneringen ophalen:

Het gebouw waar we woonden, aan de Strichweg,  tot we naar Nederland vertrokken in 1962, het is geschilderd, maar verder weinig veranderd:

De erker aan de achterkant, op de eerste verdieping, hier was de woonkeuken. Er waren toen nog geen kunststof kozijnen, maar dubbele ramen van hout:

Ik was ongeveer vier jaar toen ik dit raam opende en er gewoon uitsprong. Ik vond het helemaal niet hoog, maar ik weet nog dat mijn lijf wel een pijnlijke klap kreeg toen ik op de grond terecht kwam. Ik liep het blok om en belde aan bij de voordeur. Mijn oma opende de deur en kreeg bijna een hartverzakking toen ze mij daar zag staan, terwijl ze niet beter wist dan dat ik in de keuken was.

Terwijl wij daar achter het gebouw staan, ‘hinten auf dem Hof’, loopt daar een vrouw, ze kijkt me peinzend aan en vraagt dan of ik Angelika ben. Een buurmeisje van toen, mijn hemel dat is 50 jaar geleden! 

Blijkbaar ben ik weinig veranderd, zelfs toen al een onderkin (links ik, rechts mijn zusje).

Mijn geboorteplaats Cuxhaven is een erg mooie plaats. We gaan de dijk over en zien de Kugelbake, een van de oudse bakens langs de Elbe. Op dit punt gaat de Elbe over in open zee.

De luchten zijn prachtig en we zien deze drie dagen tientallen regenbogen.

Kugelbake

Alte Liebe

Ronald werkte bij het loodswezen, daarom zal hij een zeemansgraf krijgen.

Omdat daar geen familie bij mag, besloten we zelf bloemen voor hem in zee te gooien. Zaterdag, in de morgen verzamelen we allemaal bij de ‘Alte Liebe’.

Mijn zussen hadden bij een bloemist de bloemen gehaald. Daar was nog hilariteit: ‘Kunt u de kopjes van de stelen halen, want we gooien ze toch gelijk weg’. Na uitleg maakte hij een mooi doosje voor ons.

Het waaide flink, het tij was goed, en terwijl we de bloemen in zee gooiden - letterlijk en figuurlijk een kippevelmoment - doken de meeuwen ernaar. Teleurgesteld lieten ze van een hoogte de oneetbare bloemen weer vallen, wat wel een mooi gezicht was.

Na afscheid van ieder genomen te hebben, moeten die Holländer weer de terugweg aanvaarden. We spreken samen de hoop uit dat een volgend treffen niet zo’n verdrietige aanleiding zal hebben.

Ronald

* 1 oktober 1954         † 29 september 2011

Ronald en ik bij de bruiloft van een tante, 1961

Mijn broer is vandaag gestorven,

15 september was hij nog bij mij op bezoek, op

20 september was ik bij hem in Duitsland, dat was een bijzondere dag.

We hebben afscheid kunnen nemen.

Het is goed zo, het lijden is voorbij.

Mijn grote broer ...

Kan je dat zo lukraak zeggen op je weblog? Ik kan hier ook altijd al m’n mooie en vrolijke dingen kwijt, een weblog is toch een soort dagboek, het opschrijven heeft iets troostends, dus ja, ik maak dit wereldkundig.

Mijn oudste broer, die in Noord Duitsland woont, ernstig ziek, heeft toch nog de lange reis hierheen ondernomen, vooral voor onze moeder. Zijn vrouw reed, hij mag dat niet meer. In juni van dit jaar waren ze ook hier, op onze moeders verjaardag. In die korte tijd is hij snel achteruit gegaan.

Toen hij hier aankwam schrok ik wel, mijn broer, die grote, stevige, blonde germaan is nog maar een schaduw van zichzelf. Steunend op een rollator liep hij naar onze voordeur. Met veel moeite hees hij zich de steile trap op. Ons huis is ouder dan 100 jaar, dus kan je je misschien iets bij het soort trap voorstellen.

Boven gekomen moest hij direct gaan liggen. Ik had allerlei lekkers gemaakt, hij genoot van zelfgebakken brood met bramenjam, de laatste rijpe aardbeien zo van de plant geplukt, een versterkend kippesoepje, maar het blijven muizenhapjes die hij neemt.

We doen vrolijk, op zijn begrafenis kunnen we nog genoeg janken, nu maar niet, want wat heeft hij daaraan? Er worden zelfs grapjes gemaakt. Dat komt vaker voor in onze familie ... hoe erger de situatie ... hoe cynischer we worden, een beetje een familiekwaal. Hij is weer gaan roken ... dat maakt toch niks meer uit, ik heb al kanker.

Hij probeert overeind te komen om naar het dakterras te gaan om een van z’n stinksigaartjes te gaan roken, maar de zon is net even weg, op deze verder toch mooie dag, hij heeft het koud. Ik zeg: rook dat ding nou maar gewoon hier in de kamer. En ik voeg toe: maar je bent wel de enige die dat mag hee, in mijn huis roken!

Wij zijn maar kort samen opgegroeid. Zoals ik hier al eens over ons ingewikkelde gezinsverband vertelde, we hebben een aparte familie. Hij in Duitsland, ik in Nederland, we zagen elkaar hooguit één keer per jaar. Telefoontjes met verjaardagen. Toch is er een band.

Hij haalt de rozenkwarts uit zijn zak die ik hem in juni heb gegeven, waarbij ik zei: als je je rot voelt of pijn hebt, houdt dit steentje dan vast en ik ben bij je, kwatsch natuurlijk, maar hij zegt dat het hem wel steun geeft. Mooi toch?

Als ze weer vertrokken zijn kan ik me eindelijk laten gaan.

Vier weken nog, of vier maanden, dat weet niemand.

Wat doe je dan, ik zet een CDtje op en luister naar

Jack Jones, If I could:

I’d give him more if I could

You know that I would now

If only I could

De allerlaatste Lathyrus

Dit zijn de laatste Lathyrusbloemen van dit jaar die ik geplukt heb.

Hoewel ... nu ik naar buiten kijk zie ik dat er toch weer een paar paarse open zijn. Nou, vooruit, die nog en dan moet de rest echt blijven zitten om genoeg peulen te vormen, zodat ik volgend jaar weer kan zaaien en ook zaadjes weg kan geven.

Dit was het vierde jaar dat ik gezaaid heb van eigen oogst. De bloemen waren dit jaar wat kleiner en de steeltjes wat korter, maar het waren er erg veel en ik heb veel soorten kleine vaasjes die ik dus met veel plezier kon vullen.

Bakworkshop: Stokbroodjes en Brioche

Vandaag samen met Marina weer naar een broodbakworkshop van Levine. Deze keer zijn stokbrood en brioche aan de beurt. De recepten krijg je bij de workshop.

De stokbroodjes zijn met zonnebloem- en pompoenpitten, sesam- en lijnzaadjes. De lengte is aangepast aan een normale oven.

Brioche is een zacht zoet brood met melk, eieren en veel boter.

deeg voor het stokbrood, 1e rijs

gevormde stokbroden

2e rijs

insnijden

gebakken stokbroden

brioche na de 2e rijs

gebakken brioche

Dit is m’n vierde workshop bij Levine en het is weer een fijne dag. ‘Hij van boven’ was er ook, erg gezellig en ik heb weer een hoop geleerd. En met deze heerlijke broden kom je dan thuis:

Eetbare bloemen en meer

een eetbare creatie van eigen hand

Gisteravond ben ik met A. naar het jubileum-event, ‘eetbare bloemen-proef-beleef- creëer’ van blomatelier geweest.

We begonnen met ‘proefjes met de masterchef’: het proeven van allerlei cress-soorten en onbekende blaadjes, van het gespecialiseerde bedrijf Koppert Cress (er werd ons verzekerd dat het ehec-vrij was).

Wat heb je veel soorten: van zoet en zout, van zacht tot peperig, van groen tot paars, heel bijzonder om zoveel verschillende soorten te zien en te proeven.

Voor mij sprong de Honny Cress eruit, die echt naar honing smaakte en erg lekker in de combinatie met geitenkaas. 

De vetplantachtige blaadjes rechtsboven op de foto waren Majii Leaves, een vetplant uit Afrika, sappig en knapperig. Vetplanten slaan water op en deze bladeren hebben daardoor een groot smaakopnemend vermogen. We proefden ze puur en met Grand Marnier. Erg bijzonder.

We proefden ook champignons gevuld met gevogeltepastei en daarop Apple Blossom, een soort begoniabloemetjes. Ook lekker.

Verder was er nog Salty Fingers, dit leek erg op zeekraal.

Op de website van het bedrijf staan ook allerlei aparte recepten met deze kiemen en andere blaadjes en bloemen.

Hierna gingen we wijn proeven, geen hoogdravend blabla, maar op een leuke, toegankelijke manier. Je proefde duidelijk de verschillen, maar ik vind wijn al erg gauw lekker, dure wijnen zijn aan mij niet zo besteed.

Na de wijn was het tijd voor de eetbare creatie, onder leiding van Diny Blom en haar broer. Ik leerde er weer een paar eetbare soorten bij, zoals de besjes in de lampionplant, lekker!

goed opletten hoe het voorgedaan wordt

De basis van het stukje waren kromme komkommers. Nou ben ik niet zo’n creabea, maar ik was toch wel tevreden met mijn creatie en het was erg leuk om te doen.

Tot slot kregen we nog een korte presentatie van ‘Lust je bloemen’ en ook daar weer andere soorten bloemen proeven. We kregen een heerlijk glas vlierbloesemlimonade en konden verschillende bloemen op toastjes proeven, zo kwam ik erachter dat de bloemen van bijvoorbeeld de hosta ook eetbaar zijn.

Deze workshop werd gehouden in de Agnietenkapel in Gouda. Deze kapel is een restant van een voormalig vrouwenklooster uit de 14e eeuw.

Het gebouw is in de loop der tijd gebruikt als werkplaats voor tapijtwevers, een lommerd, arbeidsbeurs, noodpostkantoor. In de jaren 60 en 70 stond het leeg en zou het gesloopt worden. Gelukkig is het gerestaureerd en nu doet het dienst voor verschillende culturele activiteiten.

Yes Jazz

Vorige maand ontving Man een uitnodiging, van de garage waar wij ooit klant waren, om een optreden van Oleta Adams bij te wonen.

Vanavond was het zover. Nu heb ik niet zoveel met Jazzmuziek, maar ik kende wel wat goeie nummers van haar. Ik had wat bedenkingen tegen deze avond, maar uiteindelijk hebben we het erg naar ons zin gehad.

We werden eerst verwelkomd bij de garage met een glas champagne en kregen onze VIP-kaarten en plaatskaarten voor het optreden van Oleta Adams.

De monteurs herkenden Man nog en vonden het wel een mop dat wij al vier jaar autoloos zijn.

Daarna werden we in een nieuwe luxe BMW naar de schouwburg gereden. De chauffeurs waren strak in het pak gehesen studenten, en we werden behandeld alsof we filmsterren waren.

De VIP-kaarten zaten aan een keycord, wij verbaasden ons dat men daar dan ook mee om de nek ging lopen (de mannen vooral). Wij hadden pas na twee drankjes door dat het ook consumptiebonnen waren voor nog eens 4 drankjes p.p. BMW pakte gul uit.

In de hele schouwburg waren verschillende optredens. Ik zei al, het is niet helemaal mijn muziek, maar livemuziek is altijd leuk om naar te kijken en te luisteren. Zeker als muzikanten met hart en ziel staan te spelen. Er hing een uitbundig sfeertje, met vrolijke dansende mensen.

We kwamen eerst terecht bij Starpeople, ik herkende de stijl van Weather Report, het enige album in dit soort muziek wat ik nog heb uit vroeger tijden. Volgens mij speelden ze ook het nummer Birdland. Ik kreeg er al meer zin in.

Tijdens een rondje door de schouwburg zagen we plots Jules Deelder, die stond daar plaatjes te draaien, schijnbaar zonder zich bewust te zijn van het publiek:

Om tien uur begon het optreden van Oleta Adams. We zaten op geweldige plekken op de vierde rij, tussen alle BMW-rijders.

Maar een weergaloos optreden, wat een dijk van een stem heeft zij!

Daarna nog een enthousiast optreden van The Art of Swing samen met The Horn Kings. 

Geweldig hoe sommige mensen kunnen dansen.

Man heeft een filmpje gemaakt.

Vanille-extract

Het schijnt dat in de zakjes vanillesuiker geen echte vanille zit, maar een chemische smaakstof. Als je het merg van vanillepeulen voor een recept gebruikt hebt en je zet de stokjes in een pot suiker, heb je na verloop van tijd ook prima vanillesuiker.
Nog beter vind ik vanille-extract, niet die kleine flesjes bij de supermarkt onder de naam vanille aroma, want dat heeft ook niets met vanille te maken.

Ik heb vanille-extract naar een recept van Levine gemaakt, alleen heb ik een kleiner flesje wodka gebruikt. De vanillestokjes kocht ik bij de sligro.

Echt super, ik gebruik in al mijn baksels een theelepeltje ... als de stokjes niet meer onder staan, vul ik het gewoon weer bij met wodka.

Vlierbessen-bramenjam

We stappen op de fiets, gewapend met plastic doosjes en snoeischaar.

Er zijn al genoeg rijpe vlierbestrossen te vinden, de vlier staat hier vaak naast de bramen, dus zullen ze het samen in een jampotje ook wel naar hun zin hebben.

De brandnetels zijn gigantisch gegroeid de afgelopen weken en het lijkt wel of ik ze door mijn spijkerbroek heen voel prikken. Er zitten veel beestjes in de vlier, spinnen, slakjes, rupsjes, vliegjes en wat weet ik nog meer. Gelukkig ben ik niet meer bang voor insecten.

We plukken een aardige hoeveelheid vlierbessen en bramen. Op de terugweg plukken we bij het verpleeghuis nog wat appeltjes, die gebruik ik om het fruit zo nodig aan te vullen tot 2 kg. Thuisgekomen aan de slag voor de jam.

Vlierbessen schoonmaken

Na het plukken leg ik de trossen even op de tuintafel, beestjes krijgen zo de gelegenheid om hun biezen te pakken. Er zijn mensen die de bessen aan kleine trosjes laten zitten, en op zich kan dat wel maar ook dan gaan alle trosjes door je handen want de groene en lichtrode besjes moeten verwijderd worden (die zijn giftig).

Ik ris alle besjes van de takken. Dat is even een werkje, maar wel meditatief. Ik doe ze in een bak water en de onrijpe besjes komen bovendrijven. De goede, rijpe besjes zinken. En nu zijn ze ook schoon.

De bramen laat ik ook even in wat gezouten water staan, vorige keer kwamen er wat kleine wormpjes uit. Nu helemaal niks.

Ik maak m’n jam in de verhouding 1:5, dus 1 deel suiker op vijf delen fruit.

Gebruik je meer suiker, bijvoorbeeld 1:1, dan blijft je jam wel meer dan een jaar goed. Ik vind dat niet lekker, zulke zoete jam en waarom zou je het een jaar willen bewaren? Ik maak deze lekkere frisse en fruitige jam om in de wintermaanden te genieten en de tijd te overbruggen dat er geen vers fuit is.

En zo maakte ik de jam:

Vlierbessen-bramen-appeljam

800 g bramen, schoon

900 g vlierbessen, schoon

300 g appel, geschild en in kleine stukken

400 g suiker

2 zakjes Marmello nr. 2

Al het fruit met een bodem water opzetten en langzaam aan de kook brengen, zo nu en dan roeren, tot de appelstukjes zacht zijn.

Het geheel dan door de roerzeef (ik hou niet van de pitjes in m’n jam), terug op het vuur, suiker en marmello toevoegen en weer aan de kook brengen.

Als het borrelt en dat ook doorgaat terwijl je roert, 1 minuut laten doorborrelen en dan een druppel op een koud schoteltje. Hou het schoteltje schuin, als het niet meer loopt is de jam goed. 

Vul de potjes tot de rand, draai de doppen erop en zet ze op hun kop.

Controleer na een kwartiertje of de deksel niet meer ‘flopt’, dan is het goed.

Als de deksel blijft floppen, deze jam in de koelkast bewaren en het eerst gebruiken.

De andere kun je wel een paar maanden op een koele donkere plaats bewaren. Niks leuker dan op een koude zondagmorgen in december een zomers potje vlierbessen-bramenjam te openen en op een geroosterd boterhammetje te eten.